จีนเร่งใช้ระบบกักเก็บพลังงาน หนุนความต้องการลิเทียมฟื้นตัว

จีนกำลังเปลี่ยนนโยบายระบบกักเก็บพลังงานจากการบังคับติดตั้งควบคู่กับโรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียน ไปสู่ระบบที่เปิดให้ผู้ประกอบการสร้างรายได้ตามกลไกตลาด ส่งผลให้อัตราการใช้งานแบตเตอรี่เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน ขณะเดียวกัน การขยายตัวของรถยนต์ไฟฟ้า ระบบกักเก็บพลังงาน และศูนย์ข้อมูล ช่วยหนุนความต้องการลิเทียมและราคาขายฟื้นตัว สะท้อนผ่านแนวโน้มกำไรที่แข็งแกร่งของ Tianqi Lithium, Ganfeng Lithium และ Zijin Mining มองเป็นบวกต่อบริษัทผู้ผลิตแบตเตอรี่รายใหญ่ เช่น CATL และ BYD ซึ่งมีต้นทุนต่ำ มีแหล่งวัตถุดิบของตนเอง

1) จีนเปลี่ยนนโยบาย ทำให้ระบบกักเก็บพลังงานถูกใช้งานมากขึ้น

จีนเริ่มลดการบังคับให้โครงการพลังงานลมและแสงอาทิตย์ต้องติดตั้งแบตเตอรี่ควบคู่กัน และหันมาใช้กลไกตลาดมากขึ้น โดยเปิดให้ผู้ดำเนินโครงการสร้างรายได้จากการซื้อไฟฟ้าในช่วงราคาต่ำและขายในช่วงราคาสูง รวมถึงให้บริการรักษาเสถียรภาพของโครงข่ายไฟฟ้า
นโยบายเดิมช่วยเพิ่มจำนวนโครงการได้อย่างรวดเร็ว แต่แบตเตอรี่จำนวนมากถูกติดตั้งเพื่อให้ผ่านข้อกำหนด มากกว่าจะถูกนำมาใช้งานจริง การปรับนโยบายจึงช่วยให้ระบบกักเก็บพลังงานมีบทบาททางเศรษฐกิจชัดเจนขึ้น และสามารถสร้างรายได้จากหลายช่องทาง

2) อัตราการใช้งานแบตเตอรี่เพิ่มขึ้นมากกว่าเท่าตัว

ในปี 2025 ระบบกักเก็บพลังงานแบบตั้งแยกจากโรงไฟฟ้ามีการชาร์จและคายประจุเฉลี่ย 299 รอบต่อปี มากกว่าสองเท่าจากปี 2022 ขณะที่ระบบที่ติดตั้งควบคู่กับโรงไฟฟ้าพลังงานลมและแสงอาทิตย์มีการใช้งานเฉลี่ย 199 รอบต่อปี
ระบบแบบตั้งแยกมีการใช้งานสูงกว่า เพราะสามารถเลือกซื้อและขายไฟฟ้าตามช่วงเวลา รวมถึงให้บริการแก่โครงข่ายไฟฟ้าได้อย่างยืดหยุ่น ปัจจุบันโครงการใหม่ส่วนใหญ่ของจีนจึงเปลี่ยนมาเป็นระบบลักษณะดังกล่าว
อย่างไรก็ตาม การใช้งานยังต่ำกว่าระดับมาตรฐานสากลที่ประมาณ 350 รอบต่อปี หากจีนสามารถเพิ่มการใช้งานถึงระดับดังกล่าวในปีที่ผ่านมา จะสามารถเก็บไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนเพิ่มได้อีกประมาณ 23 พันล้านกิโลวัตต์-ชั่วโมง

3) จีนตั้งเป้าเพิ่มกำลังระบบกักเก็บพลังงานเป็น 300 กิกะวัตต์

จีนมีกำลังระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ลิเทียมเกือบ 150 กิกะวัตต์ ณ สิ้น 1Q26 เพิ่มขึ้นจาก 136 กิกะวัตต์ ณ สิ้นปี 2025 และคิดเป็นมากกว่าครึ่งหนึ่งของกำลังติดตั้งทั่วโลก
รัฐบาลตั้งเป้าเพิ่มกำลังระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่เป็น 300 กิกะวัตต์ภายในปี 2030 พร้อมขยายโรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับจาก 66 กิกะวัตต์ เป็นประมาณ 160 กิกะวัตต์ การลงทุนดังกล่าวมีความสำคัญต่อการรองรับพลังงานลมและแสงอาทิตย์ ซึ่งมีปริมาณการผลิตไม่สม่ำเสมอในแต่ละช่วงเวลา
การเพิ่มกำลังติดตั้งควบคู่กับการใช้งานที่สูงขึ้นจึงช่วยให้ความต้องการแบตเตอรี่และวัตถุดิบ เช่น ลิเทียม มีความมั่นคงมากกว่าช่วงที่การเติบโตอาศัยเพียงข้อบังคับของรัฐบาล

4) ความต้องการระบบกักเก็บพลังงานช่วยหนุนราคาลิเทียมฟื้นตัว

การขยายตัวของรถยนต์ไฟฟ้า ระบบกักเก็บพลังงาน และศูนย์ข้อมูล ช่วยให้ความต้องการผลิตภัณฑ์ลิเทียมเพิ่มขึ้น ราคาลิเทียมคาร์บอเนตในจีนเคยเพิ่มขึ้นเหนือ 200,000 หยวนต่อตันในเดือนพฤษภาคม 2026 เทียบกับจุดต่ำประมาณ 62,000 หยวนต่อตันในเดือนกรกฎาคม 2025
แม้ราคาจะลดลงจากจุดสูงสุดมาอยู่ที่ประมาณ 153,180 หยวนต่อตัน แต่ยังสูงกว่าจุดต่ำในปีก่อนเกือบ 150% ส่งผลให้ราคาขายเฉลี่ยและอัตรากำไรของผู้ผลิตลิเทียมปรับตัวดีขึ้น
อย่างไรก็ตาม ราคาลิเทียมยังต่ำกว่าช่วงปี 2022–2023 ที่เคยแตะระดับสูงสุดประมาณ 600,000 หยวนต่อตัน จึงสะท้อนว่ากำไรของผู้ผลิตฟื้นตัวอย่างมากจากฐานต่ำ แต่ยังไม่กลับไปสู่ระดับสูงสุดของรอบก่อน

5) Tianqi Lithium คาดกำไรครึ่งปีแรกเพิ่มขึ้นกว่า 30 เท่า

Tianqi Lithium คาดกำไรสุทธิ 1H26 อยู่ที่ 2.85–4.25 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 3,276–4,935% YoY จากเพียง 84.4 ล้านหยวนในช่วงเดียวกันของปีก่อน ขณะที่กำไรต่อหุ้นคาดอยู่ที่ 1.68–2.51 หยวน จาก 0.05 หยวน
แรงหนุนสำคัญมาจากราคาขายผลิตภัณฑ์ลิเทียมที่เพิ่มขึ้น ความต้องการจากอุตสาหกรรมพลังงานใหม่ และส่วนแบ่งกำไรจากการลงทุนใน SQM อย่างไรก็ตาม บริษัทยังมีความไม่แน่นอนจากการกลับมาเดินเครื่องของโรงงาน Greenbushes หลังเกิดเหตุเพลิงไหม้ในเดือนมิถุนายน

6) Ganfeng Lithium พลิกจากขาดทุนเป็นกำไร

Ganfeng Lithium คาดกำไรสุทธิ 1H26 อยู่ที่ 3.65–4.60 พันล้านหยวน เทียบกับขาดทุน 531 ล้านหยวนในช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยได้รับแรงหนุนจากราคาลิเทียมที่สูงขึ้น ยอดขายแบตเตอรี่ที่เพิ่มขึ้น และความต้องการจากระบบกักเก็บพลังงาน
บริษัทระบุว่าคำสั่งซื้อถูกจองล่วงหน้าถึงช่วงครึ่งแรกของปี 2027 สะท้อนความต้องการที่ยังแข็งแกร่ง ขณะที่การเพิ่มกำลังผลิตจากโครงการต้นน้ำจะช่วยให้บริษัทพึ่งพาวัตถุดิบภายในมากขึ้นและควบคุมต้นทุนได้ดีขึ้น
อย่างไรก็ตาม ช่วงคาดการณ์กำไรยังค่อนข้างกว้าง และการรักษาอัตรากำไรระดับสูงจำเป็นต้องอาศัยราคาลิเทียมที่ทรงตัวหรือปรับเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง

7) Zijin Mining ได้ประโยชน์จากการเพิ่มกำลังผลิตลิเทียม

Zijin Mining คาดกำไรสุทธิ 1H26 ประมาณ 39.1 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 68% YoY ขณะที่กำไรจากการดำเนินงานปกติเพิ่มขึ้นประมาณ 75% YoY โดยได้รับแรงหนุนจากราคาสินค้าโภคภัณฑ์ที่สูงขึ้นและการเพิ่มปริมาณการผลิตในหลายธุรกิจ
ปริมาณการผลิตลิเทียมเทียบเท่าลิเทียมคาร์บอเนตเพิ่มขึ้น 514% YoY เป็น 43,000 ตัน หลังบริษัทเร่งเดินหน้าโครงการ Manono และเพิ่มกำลังการผลิตจากแหล่งน้ำเกลือและเหมืองหินแข็งหลายแห่ง แม้ปริมาณดังกล่าวยังคิดเป็นเพียงประมาณ 36% ของเป้าหมายทั้งปี
เมื่อโครงการใหม่ทยอยเริ่มผลิตเต็มที่ ธุรกิจลิเทียมของ Zijin มีโอกาสเพิ่มสัดส่วนต่อรายได้และช่วยกระจายความเสี่ยงจากธุรกิจทองคำและทองแดง

ความต้องการลิเทียมและหุ้นที่เกี่ยวข้อง

บริษัท	แนวโน้ม 1H26	ปัจจัยหนุน	ความเสี่ยงสำคัญ
Tianqi Lithium	กำไร 2.85–4.25 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 3,276–4,935% YoY	ราคาลิเทียมฟื้น ความต้องการพลังงานใหม่ และส่วนแบ่งกำไรจาก SQM	ความล่าช้าในการกลับมาเดินเครื่องโรงงาน Greenbushes
Ganfeng Lithium	กำไร 3.65–4.60 พันล้านหยวน จากขาดทุนปีก่อน	ความต้องการระบบกักเก็บพลังงานและคำสั่งซื้อถึง 1H27	กำไรอ่อนไหวต่อราคาลิเทียม
Zijin Mining	กำไรราว 39.1 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 68% YoY	การผลิตลิเทียมเพิ่มขึ้น 514% YoY และมีทองคำ–ทองแดงช่วยกระจายความเสี่ยง	การเพิ่มกำลังผลิตลิเทียมยังต่ำกว่าเป้าหมายทั้งปี

ผลกระทบต่อห่วงโซ่อุตสาหกรรม

กลุ่มธุรกิจ	ผลกระทบ	มุมมอง
ผู้ผลิตลิเทียม	ความต้องการวัตถุดิบเพิ่มตามกำลังติดตั้งและอัตราการใช้งาน	บวก แต่ขึ้นอยู่กับราคาลิเทียม
ผู้ผลิตแบตเตอรี่	ยอดขายระบบกักเก็บพลังงานมีโอกาสเติบโตต่อเนื่อง	บวก จากเป้าหมาย 300 กิกะวัตต์
ผู้พัฒนาโครงการกักเก็บพลังงาน	สร้างรายได้จากส่วนต่างราคาไฟฟ้าและบริการโครงข่ายได้มากขึ้น	บวกมากขึ้น หลังเปลี่ยนสู่กลไกตลาด
พลังงานลมและแสงอาทิตย์	ลดการสูญเสียไฟฟ้าและเพิ่มเสถียรภาพของระบบ	บวกระยะยาว
ผู้ผลิตไฟฟ้าแบบดั้งเดิม	เผชิญการแข่งขันจากพลังงานหมุนเวียนที่มีเสถียรภาพขึ้น	เป็นกลางถึงลบ

มุมมองของ InnovestX

การเปลี่ยนนโยบายของจีนเป็นบวกต่อห่วงโซ่ระบบกักเก็บพลังงานในระยะกลางถึงยาว เพราะช่วยเปลี่ยนแบตเตอรี่จากสินทรัพย์ที่ติดตั้งตามข้อบังคับ ไปสู่สินทรัพย์ที่สามารถสร้างรายได้จริง ผู้ผลิตแบตเตอรี่ ผู้พัฒนาระบบกักเก็บพลังงาน และผู้ผลิตลิเทียมจึงมีโอกาสได้ประโยชน์จากทั้งกำลังติดตั้งและอัตราการใช้งานที่เพิ่มขึ้น
ในกลุ่มผู้ผลิตลิเทียม Ganfeng Lithium มีจุดเด่นจากการผลิตครบวงจรและคำสั่งซื้อที่รองรับถึงปี 2027 ขณะที่ Tianqi Lithium ได้ประโยชน์โดยตรงจากการฟื้นตัวของราคาลิเทียมและส่วนแบ่งกำไรจาก SQM ส่วน Zijin Mining มีความเสี่ยงต่ำกว่าในเชิงโครงสร้าง เพราะมีรายได้จากทองคำและทองแดงช่วยกระจายความผันผวนของราคาลิเทียม
อย่างไรก็ตาม ควรระวังการเพิ่มกำลังผลิตที่รวดเร็วเกินความต้องการ การกลับมาเปิดเหมืองลิเทียมที่หยุดดำเนินงาน และราคาลิเทียมที่อาจลดลงหากตลาดกลับเข้าสู่ภาวะอุปทานส่วนเกิน กลยุทธ์จึงควรเน้นบริษัทที่มีต้นทุนต่ำ มีแหล่งวัตถุดิบของตนเอง และมีลูกค้าหรือคำสั่งซื้อรองรับอย่างชัดเจน เช่น หุ้นในกลุ่มเหมืองลิเทียมอย่าง Albemarle (ALB), SQM หรือบริษัทผู้ผลิตแบตเตอรี่รายใหญ่ เช่น CATL และ BYD ซึ่งมีต้นทุนต่ำ มีแหล่งวัตถุดิบของตนเอง และมีลูกค้าหรือคำสั่งซื้อรองรับอย่างชัดเจน

ข้อสงวนสิทธิ์
ข้อมูล ความเห็น บทวิเคราะห์ ราคา การคาดการณ์ และ/หรือ ข้อมูลอื่นใด (“ข้อมูล”) ที่ปรากฏ จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น โดยมีที่มาจากแหล่งข้อมูลสาธารณะที่เชื่อว่าเชื่อถือได้ บริษัทหลักทรัพย์ อินโนเวสท์ เอกซ์ จำกัด (“INVX”) ไม่รับรองความถูกต้อง ครบถ้วน หรือความเป็นปัจจุบันของข้อมูลดังกล่าว โดยเป็นข้อมูล ณ วันที่เผยแพร่และอาจเปลี่ยนแปลงได้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า ข้อมูลนี้ไม่ถือเป็นการรับประกันราคาหรือผลตอบแทน คำแนะนำการลงทุน การเสนอซื้อหรือขายหลักทรัพย์ หรือชักชวนให้เสนอซื้อหรือเสนอขายหลักทรัพย์ใด INVX และ/หรือ กรรมการ พนักงาน และลูกจ้างของ INVX ไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายอันเป็นผลมาจากหรือเกี่ยวข้องกับการใช้ข้อมูลดังกล่าว

INVX และธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) (“ธนาคารฯ”) เป็นบริษัทย่อยที่บริษัท เอสซีบี เอกซ์ จำกัด (มหาชน) (SCBX) เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับธนาคารฯ มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ในการเปรียบเทียบเท่านั้น INVX และ/หรือ บริษัทในเครือ SCBX อาจเป็นที่ปรึกษาทางการเงิน ผู้จัดจำหน่ายหลักทรัพย์ ผู้ออกและเสนอขายหุ้นกู้ที่มีอนุพันธ์แฝง หรือ ตราสารแสดงสิทธิการฝากหลักทรัพย์ต่างประเทศ บนหลักทรัพย์ที่ปรากฏอยู่ในรายงานฉบับนี้ รวมถึงอาจมีการทำธุรกรรมอื่นใดในหลักทรัพย์ที่ถูกกล่าวถึง อันอาจก่อให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์ได้ ผู้ลงทุนควรทำความเข้าใจลักษณะสินค้า เงื่อนไขผลตอบแทน และความเสี่ยง ก่อนตัดสินใจลงทุน