สหรัฐฯ กีดกันหุ่นยนต์ต่างชาติ ขณะที่ BYD เร่งเข้าสู่ตลาดหุ่นยนต์คล้ายมนุษย์

สหรัฐฯ เพิ่มข้อจำกัดต่อหุ่นยนต์เคลื่อนที่ที่ผลิตในต่างประเทศ โดยให้เหตุผลด้านความมั่นคงของห่วงโซ่อุปทาน การเก็บข้อมูล และความเสี่ยงจากการควบคุมระยะไกล มาตรการนี้เปิดทางให้ผู้พัฒนาหุ่นยนต์สหรัฐฯ มีเวลาขยายการผลิตมากขึ้น แต่จำกัดโอกาสของผู้ผลิตจีนในตลาดที่มีกำไรสูง ขณะเดียวกัน BYD เตรียมเปิดตัวหุ่นยนต์คล้ายมนุษย์ในเดือนสิงหาคม โดยอาศัยความเชี่ยวชาญด้านการผลิตรถยนต์ แบตเตอรี่ ซอฟต์แวร์ และชิ้นส่วน เพื่อขยายธุรกิจจากรถยนต์ไฟฟ้าไปสู่ระบบอัตโนมัติในโรงงานและงานบริการ

1. สหรัฐฯ จำกัดหุ่นยนต์เคลื่อนที่จากต่างประเทศด้วยเหตุผลด้านความมั่นคง

คณะกรรมการกลางกำกับดูแลกิจการสื่อสารของสหรัฐฯ เพิ่มหุ่นยนต์ขั้นสูงที่ผลิตในต่างประเทศเข้าในรายชื่ออุปกรณ์ที่ไม่สามารถขออนุญาตสำหรับการนำเข้า วางตลาด หรือจำหน่ายรุ่นใหม่ในสหรัฐฯ ได้ โดยครอบคลุมหุ่นยนต์คล้ายมนุษย์ หุ่นยนต์สี่ขา และหุ่นยนต์เคลื่อนที่อัตโนมัติที่มีตัวรับข้อมูล การเชื่อมต่อเครือข่าย และซอฟต์แวร์ควบคุมการเคลื่อนไหว
รัฐบาลสหรัฐฯ มองว่าหุ่นยนต์เหล่านี้สามารถรวบรวมภาพ เสียง ตำแหน่ง และข้อมูลสภาพแวดล้อม รวมถึงอาจถูกควบคุมจากระยะไกล จึงมีความเสี่ยงทั้งต่อข้อมูลภายในโรงงานและโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ อย่างไรก็ตาม มาตรการใช้กับหุ่นยนต์รุ่นใหม่เป็นหลัก ส่วนรุ่นที่เคยได้รับอนุญาตและอุปกรณ์ที่ผู้บริโภคซื้อไปแล้วไม่ได้รับผลกระทบทันที บริษัทต่างชาติยังสามารถยื่นขอการอนุมัติเป็นกรณีพิเศษจากหน่วยงานด้านกลาโหมหรือความมั่นคงของสหรัฐฯ ได้

2. นโยบายมุ่งคุ้มครองอุตสาหกรรมหุ่นยนต์สหรัฐฯ มากกว่าการห้ามเฉพาะจีน

แม้ประกาศจะใช้กับสินค้าที่ผลิตในต่างประเทศโดยไม่ระบุประเทศ แต่มาตรการมีผลต่อผู้ผลิตจีนมากที่สุด เนื่องจากจีนเป็นฐานการผลิตหุ่นยนต์คล้ายมนุษย์และหุ่นยนต์เคลื่อนที่รายสำคัญของโลก ขณะที่หน่วยงานสหรัฐฯ อาจยกเว้นให้ผู้ผลิตจากประเทศพันธมิตร หากสามารถพิสูจน์ว่าอุปกรณ์ไม่มีความเสี่ยงด้านข้อมูลและความมั่นคง
ผู้ที่มีโอกาสได้ประโยชน์คือผู้พัฒนาหุ่นยนต์ในสหรัฐฯ เช่น Tesla, Figure AI, Boston Dynamics และ Agility Robotics เนื่องจากแรงกดดันด้านราคาจากคู่แข่งจีนจะลดลง และลูกค้าสหรัฐฯ มีแนวโน้มเลือกใช้ระบบที่พัฒนาและผลิตภายในประเทศมากขึ้น ส่วนผู้ผลิตหุ่นยนต์อุตสาหกรรมแบบติดตั้งอยู่กับที่ เช่น FANUC และ Yaskawa ไม่ได้รับผลกระทบโดยตรง เพราะไม่ได้อยู่ในขอบเขตของมาตรการ

3. ผู้ผลิตหุ่นยนต์จีนเสียโอกาสในสหรัฐฯ แต่ตลาดในประเทศยังรองรับการเติบโต

สำหรับผู้ผลิตจีน ผลกระทบหลักคือการสูญเสียโอกาสขายหุ่นยนต์รุ่นใหม่ในสหรัฐฯ ซึ่งเป็นตลาดที่ลูกค้ามีกำลังซื้อสูงและยอมจ่ายให้กับเทคโนโลยีขั้นสูงมากกว่าตลาดทั่วไป บริษัทที่เน้นหุ่นยนต์คล้ายมนุษย์ หุ่นยนต์คลังสินค้า และหุ่นยนต์สี่ขาจึงมีความเสี่ยงมากกว่าผู้ผลิตแขนกลแบบติดตั้งอยู่กับที่
อย่างไรก็ตาม อุตสาหกรรมหุ่นยนต์จีนยังมีฐานรองรับจากโรงงานรถยนต์ อิเล็กทรอนิกส์ คลังสินค้า และภาคบริการภายในประเทศ ผู้ผลิตชิ้นส่วนจีน เช่น มอเตอร์ ชุดส่งกำลัง ระบบควบคุมอุณหภูมิ และโครงสร้างหุ่นยนต์ ยังไม่ได้ถูกห้ามโดยตรง และหลายบริษัทมีโรงงานนอกจีน จึงอาจปรับโครงสร้างการผลิตเพื่อรักษาการเข้าถึงตลาดต่างประเทศได้

ตารางสรุปมาตรการสหรัฐฯ ต่อหุ่นยนต์ต่างชาติ

ประเด็น	รายละเอียด	ผลกระทบสำคัญ
ขอบเขตมาตรการ	ครอบคลุมหุ่นยนต์เคลื่อนที่ที่ผลิตในต่างประเทศ เช่น หุ่นยนต์คล้ายมนุษย์ หุ่นยนต์สี่ขา และหุ่นยนต์เคลื่อนที่อัตโนมัติที่มีตัวรับข้อมูล การเชื่อมต่อเครือข่าย และซอฟต์แวร์ควบคุม	หุ่นยนต์รุ่นใหม่ที่เข้าเกณฑ์จะไม่สามารถขออนุญาตเพื่อนำเข้า ทำตลาด หรือจำหน่ายในสหรัฐฯ ได้ตามปกติ
เหตุผลของรัฐบาลสหรัฐฯ	กังวลเรื่องการรวบรวมข้อมูล การเฝ้าระวัง การควบคุมจากระยะไกล และความเสี่ยงต่อห่วงโซ่อุปทานกับโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ	ทำให้หุ่นยนต์ถูกมองเป็นเทคโนโลยีด้านความมั่นคง ไม่ใช่เพียงเครื่องจักรอุตสาหกรรม
สินค้าที่ไม่กระทบโดยตรง	หุ่นยนต์อุตสาหกรรมแบบติดตั้งอยู่กับที่ หุ่นยนต์ทางการแพทย์ รถยนต์เชื่อมต่อ และอุปกรณ์ที่ได้รับอนุญาตแล้ว	FANUC และ Yaskawa มีผลกระทบจำกัด เพราะผลิตภัณฑ์หลักเป็นแขนกลแบบอยู่กับที่
ช่วงเวลาบังคับใช้	เน้นหุ่นยนต์รุ่นใหม่ ส่วนรุ่นที่ได้รับอนุญาตหรือซื้อไปก่อนหน้าไม่ได้รับผลกระทบทันที	จำกัดการเปิดตัวสินค้าใหม่มากกว่าการหยุดใช้อุปกรณ์เดิม
ข้อยกเว้น	ผู้ผลิตสามารถขออนุมัติเป็นกรณีพิเศษจากหน่วยงานด้านกลาโหมหรือความมั่นคงของสหรัฐฯ	ผู้ผลิตจากประเทศพันธมิตรหรือบริษัทที่มีฐานผลิตในสหรัฐฯ อาจได้รับผลกระทบน้อยกว่าบริษัทจีน
ทิศทางระยะยาว	สหรัฐฯ ต้องการลดการพึ่งพาหุ่นยนต์ต่างชาติและผลักดันการผลิตภายในประเทศ	สนับสนุนการย้ายฐานผลิต ชิ้นส่วน และซอฟต์แวร์ควบคุมหุ่นยนต์เข้าสหรัฐฯ

4. BYD เตรียมเปิดตัวหุ่นยนต์คล้ายมนุษย์ในเดือนสิงหาคม

BYD ยืนยันว่ามีแผนเปิดตัวหุ่นยนต์คล้ายมนุษย์ในเดือนสิงหาคม หลังเผยภาพประชาสัมพันธ์ที่ระบุว่าจะมี “เพื่อนใหม่” เปิดตัวในช่วงต้นเดือน แม้บริษัทยังไม่เปิดเผยชื่อ รูปลักษณ์ หรือข้อมูลทางเทคนิคอย่างเป็นทางการ
ฝ่ายบริหาร BYD มองว่าความสามารถที่จำเป็นต่อการสร้างหุ่นยนต์ ได้แก่ การผลิตจำนวนมาก ซอฟต์แวร์ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ แบตเตอรี่ และระบบควบคุม ซึ่งมีพื้นฐานร่วมกับธุรกิจรถยนต์ไฟฟ้า บริษัทจึงสามารถพัฒนาหุ่นยนต์เอง หรือสร้างระบบเปิดเพื่อร่วมมือกับผู้ผลิตหุ่นยนต์และชิ้นส่วนรายอื่นได้

5. BYD มีแนวโน้มเริ่มใช้งานในร้านค้าและโรงงาน มากกว่าขายทั่วไปทันที

การใช้งานระยะแรกมีแนวโน้มอยู่ในศูนย์แสดงสินค้าและร้านจำหน่ายรถยนต์ เช่น การอธิบายผลิตภัณฑ์ สาธิตรถ และต้อนรับลูกค้า โดยฝ่ายบริหารเคยตั้งเป้าให้แต่ละร้านมีหุ่นยนต์ประมาณ 2–3 ตัวเพื่อช่วยพนักงานขาย มากกว่าการนำมาแทนที่พนักงานทั้งหมด
BYD ยังมีโรงงานจำนวนมากซึ่งเหมาะกับการทดสอบหุ่นยนต์ในงานขนย้าย ตรวจสอบคุณภาพ และงานซ้ำ ๆ บริษัทจัดตั้งห้องปฏิบัติการด้านหุ่นยนต์คล้ายมนุษย์ตั้งแต่ปลายปี 2024 รวมถึงเคยทดสอบหุ่นยนต์จาก Unitree และ UBTech ในโรงงาน ทำให้มีพื้นที่ใช้งานจริงสำหรับเก็บข้อมูลและปรับปรุงระบบก่อนผลิตในวงกว้าง

6. จุดแข็งของ BYD คือการผลิตจำนวนมาก แต่ความคุ้มค่าของหุ่นยนต์ยังต้องพิสูจน์

BYD มีจุดแข็งจากการควบคุมห่วงโซ่อุปทานได้หลายส่วน ทั้งแบตเตอรี่ มอเตอร์ ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ และการประกอบขนาดใหญ่ หากบริษัทสามารถนำชิ้นส่วนจากรถยนต์มาปรับใช้กับหุ่นยนต์ได้ จะช่วยลดต้นทุนและเพิ่มความเร็วในการผลิตได้มากกว่าบริษัทหุ่นยนต์รายใหม่ที่ต้องสร้างห่วงโซ่อุปทานตั้งแต่ต้น
อย่างไรก็ตาม การเปิดตัวผลิตภัณฑ์ยังไม่เท่ากับความสำเร็จเชิงพาณิชย์ ประเด็นสำคัญคือหุ่นยนต์ต้องสามารถทำงานนอกสภาพแวดล้อมที่กำหนดไว้ล่วงหน้า มีความปลอดภัย และสร้างผลประหยัดมากกว่าค่าใช้จ่ายในการซื้อและดูแล ปัจจุบันยังไม่มีข้อมูลยืนยันด้านราคา กำลังการผลิต ความคล่องตัว หรือแผนขายให้ลูกค้าภายนอก จึงควรมองโครงการนี้เป็นการสร้างทางเลือกการเติบโตระยะยาว มากกว่าปัจจัยขับเคลื่อนกำไรในระยะสั้น

ตารางผลกระทบต่อบริษัทและอุตสาหกรรม

บริษัท/กลุ่ม	ผลกระทบ	เหตุผลและประเด็นติดตาม
Tesla	บวก	Optimus เผชิญการแข่งขันจากหุ่นยนต์จีนในสหรัฐฯ ลดลง และ Tesla มีทั้งโรงงาน ซอฟต์แวร์ AI และระบบการผลิตในประเทศ แต่ยังต้องพิสูจน์ต้นทุน ความปลอดภัย และกำลังการผลิต
Figure AI / Agility Robotics / Boston Dynamics	บวก	มีโอกาสได้รับลูกค้าและเงินลงทุนเพิ่มจากนโยบายสนับสนุนอุตสาหกรรมในประเทศ โดยเฉพาะโรงงาน คลังสินค้า และงานด้านความมั่นคง
BYD	ลบเล็กน้อยถึงเป็นกลางในระยะสั้น	หุ่นยนต์รุ่นแรกมีแนวโน้มเริ่มใช้ในร้านค้าและโรงงานของบริษัทในจีน จึงยังไม่พึ่งตลาดสหรัฐฯ มาก แต่โอกาสขยายไปยังสหรัฐฯ ในอนาคตจะถูกจำกัด
Unitree / UBTech / Geekplus	ลบ	สหรัฐฯ เป็นตลาดราคาสูงและมีลูกค้าด้านวิจัยกับอุตสาหกรรมจำนวนมาก มาตรการจำกัดการเปิดตัวหุ่นยนต์รุ่นใหม่จึงกระทบโอกาสเติบโตโดยตรง
FANUC / Yaskawa	เป็นกลาง	หุ่นยนต์อุตสาหกรรมแบบอยู่กับที่ไม่อยู่ในขอบเขตหลัก และทั้งสองบริษัทมีการขยายกำลังผลิตในสหรัฐฯ อยู่แล้ว
Harmonic Drive Systems	บวกเล็กน้อย	ผู้ผลิตชิ้นส่วนญี่ปุ่นที่มีฐานในสหรัฐฯ อาจได้เปรียบคู่แข่งจีน หากลูกค้าต้องการลดความเสี่ยงด้านนโยบาย
ผู้ผลิตชิ้นส่วนจีน	ผสม	มาตรการยังไม่ห้ามชิ้นส่วนโดยตรง แต่มีความเสี่ยงที่ข้อจำกัดจะขยายไปยังมอเตอร์ ชุดส่งกำลัง ตัวรับข้อมูล และระบบควบคุมในอนาคต

มุมมองของ InnovestX

มาตรการของสหรัฐฯ เป็นบวกต่อ Tesla และผู้พัฒนาหุ่นยนต์สหรัฐฯ เช่น Figure AI, Boston Dynamics และ Agility Robotics เพราะช่วยลดการแข่งขันจากสินค้าจีนและสนับสนุนการผลิตภายในประเทศ
ขณะที่ผู้ผลิตหุ่นยนต์เคลื่อนที่ของจีนจะต้องพึ่งตลาดในประเทศ ยุโรป ตะวันออกกลาง และเอเชียมากขึ้น รวมถึงอาจต้องสร้างฐานการผลิตนอกจีนเพื่อขอข้อยกเว้นในอนาคต
สำหรับ BYD การเปิดตัวหุ่นยนต์ช่วยเพิ่มภาพการเติบโตจากรถยนต์ไฟฟ้าไปสู่ระบบอัตโนมัติ และบริษัทมีข้อได้เปรียบด้านการผลิต ต้นทุน และพื้นที่ทดลองใช้งานจริงในโรงงานกับร้านค้า แต่ผลบวกต่อกำไรระยะสั้นยังจำกัด ต้องติดตามความสามารถในการทำงานจริง ต้นทุนต่อเครื่อง และแผนผลิตจำนวนมาก
ขณะเดียวกันข้อจำกัดของสหรัฐฯ ทำให้ BYD มีโอกาสแข่งขันกับ Tesla ในตลาดโลกน้อยลง และต้องเน้นการขยายในจีนกับประเทศที่ไม่ได้จำกัดเทคโนโลยีจีนเป็นหลัก

ข้อสงวนสิทธิ์
ข้อมูล ความเห็น บทวิเคราะห์ ราคา การคาดการณ์ และ/หรือ ข้อมูลอื่นใด (“ข้อมูล”) ที่ปรากฏ จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น โดยมีที่มาจากแหล่งข้อมูลสาธารณะที่เชื่อว่าเชื่อถือได้ บริษัทหลักทรัพย์ อินโนเวสท์ เอกซ์ จำกัด (“INVX”) ไม่รับรองความถูกต้อง ครบถ้วน หรือความเป็นปัจจุบันของข้อมูลดังกล่าว โดยเป็นข้อมูล ณ วันที่เผยแพร่และอาจเปลี่ยนแปลงได้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า ข้อมูลนี้ไม่ถือเป็นการรับประกันราคาหรือผลตอบแทน คำแนะนำการลงทุน การเสนอซื้อหรือขายหลักทรัพย์ หรือชักชวนให้เสนอซื้อหรือเสนอขายหลักทรัพย์ใด INVX และ/หรือ กรรมการ พนักงาน และลูกจ้างของ INVX ไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายอันเป็นผลมาจากหรือเกี่ยวข้องกับการใช้ข้อมูลดังกล่าว

INVX และธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) (“ธนาคารฯ”) เป็นบริษัทย่อยที่บริษัท เอสซีบี เอกซ์ จำกัด (มหาชน) (SCBX) เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับธนาคารฯ มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ในการเปรียบเทียบเท่านั้น INVX และ/หรือ บริษัทในเครือ SCBX อาจเป็นที่ปรึกษาทางการเงิน ผู้จัดจำหน่ายหลักทรัพย์ ผู้ออกและเสนอขายหุ้นกู้ที่มีอนุพันธ์แฝง หรือ ตราสารแสดงสิทธิการฝากหลักทรัพย์ต่างประเทศ บนหลักทรัพย์ที่ปรากฏอยู่ในรายงานฉบับนี้ รวมถึงอาจมีการทำธุรกรรมอื่นใดในหลักทรัพย์ที่ถูกกล่าวถึง อันอาจก่อให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์ได้ ผู้ลงทุนควรทำความเข้าใจลักษณะสินค้า เงื่อนไขผลตอบแทน และความเสี่ยง ก่อนตัดสินใจลงทุน