Rigetti Computing บริษัทคอมพิวเตอร์ควอนตัม ที่ทั้งออกแบบและผลิตชิปเอง

ประวัติและความเป็นมาของ Rigetti Computing

Rigetti Computing ก่อตั้งขึ้นในปี 2013 โดย Chad Rigetti นักฟิสิกส์ผู้เป็นที่มาของชื่อบริษัท สำนักงานใหญ่อยู่ที่เมืองเบิร์กลีย์ รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา บริษัทเปิดให้ลูกค้าเข้าใช้งานคอมพิวเตอร์ควอนตัมผ่านระบบคลาวด์มาตั้งแต่ปี 2017 และเริ่มมีรายได้เชิงพาณิชย์ในปี 2018 ต่อมาในปี 2022 Rigetti เข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ด้วยการควบรวมกับบริษัทเพื่อการเข้าซื้อกิจการ (SPAC)

ปัจจุบันซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ Nasdaq ด้วยสัญลักษณ์ RGTI

เทคโนโลยีของ Rigetti คือคิวบิตตัวนำยิ่งยวด (superconducting qubit) สายเดียวกับที่ IBM และ Google พัฒนา ขณะที่ IonQ ใช้คิวบิตแบบไอออนกักด้วยเลเซอร์ (trapped-ion) ควบคุมอะตอมมีประจุด้วยลำแสงเลเซอร์ เป็นแนวทางเทคโนโลยีคนละสาย ไม่ใช่ฝ่ายใดนำหน้า ตามข้อมูล Rigetti คิวบิตตัวนำยิ่งยวดมีความเร็วเกต (gate speed) ราว 50-70 นาโนวินาที เร็วกว่า trapped-ion ราว 1,000 เท่า ขณะที่บทวิเคราะห์อุตสาหกรรมมองว่า trapped-ion ยังแม่นยำ (fidelity) กว่าในปัจจุบัน

 

ด้านการผลิต Rigetti เป็นบริษัทครบวงจร (vertically integrated) ออกแบบและผลิตชิปเองในโรงงาน Fab-1 ต่างจากผู้เล่นรายใหญ่อย่าง IBM, Google และ Microsoft ที่ควอนตัมเป็นเพียงส่วนหนึ่งของธุรกิจเทคโนโลยีขนาดใหญ่ บริษัทชูตัวเองเป็นผู้พัฒนาโปรเซสเซอร์ควอนตัมหลายชิปตัวแรกของโลก ด้วยดีไซน์แยกส่วน (modular) ที่นำชิ้นส่วนชิป (chiplet) ขนาด 9 คิวบิตมาต่อกัน แทนการสร้างชิปใหญ่ชิ้นเดียวซึ่งผลิตยากกว่า

 

ด้านผลิตภัณฑ์ Rigetti ขายผ่านสามช่องทาง คือบริการคอมพิวเตอร์ควอนตัมผ่านคลาวด์ (QCaaS) บนแพลตฟอร์ม Rigetti QCS และพันธมิตรอย่าง AWS เครื่องติดตั้งหน้างานรุ่น Novera QPU วางจำหน่ายตั้งแต่ ธ.ค. 2023 ราคาตั้งต้นราวเก้าแสนดอลลาร์ และสัญญาพัฒนาร่วม (development contracts) กับภาครัฐ ซึ่งเป็นช่องทางรายได้ใหญ่ที่สุด

 

อีกทั้งในเดือน ก.พ. 2025 Rigetti ประกาศความร่วมมือกับ Quanta Computer ผู้ผลิตอิเล็กทรอนิกส์รายใหญ่จากไต้หวัน ทั้งสองฝ่ายลงทุนร่วมกันฝ่ายละไม่ต่ำกว่า 250 ล้านดอลลาร์ใน 5 ปี เพื่อพัฒนาฮาร์ดแวร์ที่ไม่ใช่ตัวชิปโดยตรง เช่น ระบบควบคุม เครื่องทำความเย็นแบบ dilution refrigerator และสายเคเบิล พร้อมกันนี้ Quanta เข้าซื้อหุ้นสามัญ Rigetti มูลค่า 35 ล้านดอลลาร์ในเดือน เม.ย. 2025 ที่ราคาราว 11.59 ดอลลาร์ต่อหุ้น

 

 

โครงสร้างรายได้และธุรกิจหลัก

Rigetti รายงานผลดำเนินงานเป็นส่วนงานเดียว (single operating segment) ไม่มีตารางรายได้แยกกลุ่มธุรกิจแบบดั้งเดิม ข้อมูลใกล้เคียงที่สุดคือรายได้แยกตามประเภทสินค้าและบริการ ดังนี้

 

 

1. สัญญาพัฒนาร่วมและบริการวิชาชีพ (development contracts)

ราว 94% หรือ 6.68 ล้านดอลลาร์ (USD) ช่องทางรายได้หลักของบริษัทจากสัญญาพัฒนาร่วมกับภาครัฐ

 

2. บริการเข้าถึงระบบคอมพิวเตอร์ควอนตัมผ่านคลาวด์ (QCaaS)

ราว 6% หรือ 0.41 ล้านดอลลาร์ (USD) ให้บริการผ่านแพลตฟอร์ม Rigetti QCS และพันธมิตรอย่าง AWS

 

3. วัสดุวิจัยร่วมและการขายเครื่องคอมพิวเตอร์ควอนตัม (รวม Novera)

ครอบคลุมเครื่องติดตั้งหน้างานรุ่น Novera QPU ซึ่งยังไม่มีรายได้ในปี 2025

 

รายได้เกือบทั้งหมดมาจากสัญญาพัฒนาร่วมกับภาครัฐ ไม่ใช่จากการขายเครื่องหรือบริการคลาวด์ ปี 2025 บริษัทไม่มีรายได้จากการขายเครื่อง Novera เลย แม้ได้รับใบสั่งซื้อรวมราว 5.7 ล้านดอลลาร์ในปีเดียวกัน เพราะการส่งมอบและรับรู้รายได้เลื่อนไปครึ่งแรกปี 2026 รายได้รวมทั้งปี 2025 อยู่ที่ราว 7.09 ล้านดอลลาร์ ลดลง 34% จากปีก่อนหน้า ขณะที่มูลค่าตลาด (market capitalization) อยู่ที่ราว 4.7 พันล้านดอลลาร์ ณ 16 ก.ค. 2026 หรือราว 660 เท่าของรายได้ปี 2025 สะท้อนว่าราคาหุ้นตั้งอยู่บนความคาดหวังต่ออนาคตของเทคโนโลยี

 

 

เมื่อแบ่งตามภูมิภาค รายได้กระจายอยู่ในสหรัฐอเมริการาว 53% (3.73 ล้านดอลลาร์) ยุโรปราว 45% (3.17 ล้านดอลลาร์) และเอเชียและอื่น ๆราว 2% (0.19 ล้านดอลลาร์)

 

รายได้นอกสหรัฐฯ คิดเป็นเกือบครึ่งของรายได้รวม สะท้อนสัญญาภาครัฐต่างประเทศ เช่น C-DAC ของอินเดีย รวมถึงการดำเนินงานในสหราชอาณาจักร ออสเตรเลีย และแคนาดา ต่างจากคู่แข่งใหญ่อย่าง IBM หรือ Microsoft ที่รายได้กระจายทั่วโลกจากธุรกิจหลักนอกควอนตัม

 

 

จุดเด่นของ Rigetti

• ควบคุมออกแบบและผลิตชิปควอนตัมเองในโรงงาน Fab-1 ไม่พึ่งผู้ผลิตภายนอก
• ระบบ Cepheus-1-108Q มี 108 คิวบิต ความแม่นยำเฉลี่ย 99.0%
• เกตคำนวณเร็ว 50-70 นาโนวินาที เร็วกว่าคู่แข่งสาย trapped-ion ราว 1,000 เท่า ตามข้อมูลบริษัท
• พันธมิตร Quanta Computer ผู้ผลิตอิเล็กทรอนิกส์ไต้หวัน ลงทุนร่วมฝ่ายละกว่า 250 ล้านดอลลาร์ใน 5 ปี
• เงินสดและเงินลงทุนสภาพคล่องกว่า 589.8 ล้านดอลลาร์ ณ สิ้นปี 2025 รองรับการดำเนินงานได้หลายปี

 

 

กลยุทธ์และโอกาสการเติบโต

1. พันธมิตรการผลิตกับ Quanta Computer

ความร่วมมือกับ Quanta Computer ผู้ผลิตอิเล็กทรอนิกส์ไต้หวัน (ก.พ. 2025 ลงทุนร่วมฝ่ายละกว่า 250 ล้านดอลลาร์ใน 5 ปี บวกการเข้าซื้อหุ้น 35 ล้านดอลลาร์) ทำให้ Rigetti มีพันธมิตรผู้ผลิตจริงที่มีศักยภาพทางการเงินร่วมลงทุนระยะยาว เป็นสัญญาณที่ต่างจากสัญญาลูกค้าทั่วไป

 

2. คำสั่งซื้อระบบที่เริ่มทยอยเข้ามา

แม้รายได้จากการขายเครื่องยังน้อย แต่ปี 2025 Rigetti ได้ใบสั่งซื้อ Novera QPU รวมราว 5.7 ล้านดอลลาร์ และเดือน ม.ค. 2026 C-DAC ของอินเดียสั่งระบบ 108 คิวบิตมูลค่า 8.4 ล้านดอลลาร์ กำหนดส่งครึ่งหลังปี 2026 สะท้อนว่ายอดขายเครื่องติดตั้งหน้างานเริ่มขยับ แม้ยังเล็กเทียบกับรายได้สัญญาพัฒนาร่วมซึ่งยังเป็นสัดส่วนหลัก

 

3. เป้าหมายสู่ quantum advantage

Rigetti นิยาม quantum advantage หรือจุดที่คอมพิวเตอร์ควอนตัมทำงานดีกว่าคอมพิวเตอร์ทั่วไปในปัญหาเชิงพาณิชย์ ว่าต้องมีคิวบิตคุณภาพสูงเกิน 1,000 คิวบิต ความแม่นยำเกิน 99.9% และความเร็วเกตต่ำกว่า 50 นาโนวินาที ระบบปัจจุบันยังไม่ถึงเกณฑ์นี้ โดยคาดว่าเทคโนโลยีทนทานต่อความผิดพลาดระดับใหญ่ (fault-tolerant) จะมาถึงในอีกราวหนึ่งทศวรรษ การขยายคิวบิตด้วยสถาปัตยกรรม chiplet ที่ใช้อยู่เป็นแนวทางหลักที่วางไว้เพื่อไต่ระดับสู่เป้าหมายนี้

 

 

ความเสี่ยงที่ต้องเฝ้าระวัง

อุตสาหกรรมควอนตัมคอมพิวติ้งทั้งหมดยังไปไม่ถึงจุด quantum advantage ระบบใหญ่ที่สุดของ Rigetti ปัจจุบันมีเพียง 108 คิวบิต ความแม่นยำ 99.0% ต่ำกว่าเกณฑ์ที่บริษัทตั้งไว้เอง (คิวบิตเกิน 1,000 ความแม่นยำเกิน 99.9%) และเทคโนโลยีระดับใช้งานจริงยังอยู่ห่างไปราวหนึ่งทศวรรษ

 

นอกจากนี้ รายได้กระจุกตัวสูงที่ลูกค้าภาครัฐ หน่วยงานรัฐทั้งในและนอกสหรัฐฯ คิดเป็น 90.2% ของรายได้ปี 2025 สหรัฐฯ อย่างเดียว 48.0% และลูกค้ารายเดีย

วที่ไม่เปิดเผยชื่อคิดเป็นสัดส่วนสูงถึง 42% ของรายได้ทั้งปี การสูญเสียลูกค้ารายใดรายหนึ่งจึงกระทบผลประกอบการได้มาก

ขณะเดียวกัน บริษัทเผชิญผลขาดทุนต่อเนื่องและยังใช้เงินสดในระดับสูง โดยที่ผ่านมา Rigetti ต้องระดมทุนผ่านการออกหุ้นเพิ่มทุนหลายครั้ง ส่งผลให้จำนวนหุ้นในตลาดเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ อีกทั้งยังมีใบสำคัญแสดงสิทธิที่อาจถูกใช้สิทธิในอนาคต ซึ่งอาจสร้างแรงกดดันจากการเจือจางมูลค่าหุ้นเดิมและเป็นความเสี่ยงที่นักลงทุนต้องติดตาม

 

อีกทั้ง กำไรสุทธิที่ปรากฏในบางไตรมาส เช่น ไตรมาส 1 ปี 2025 และไตรมาส 1 ปี 2026 ไม่ได้มาจากผลดำเนินงานจริง แต่มาจากการปรับมูลค่ายุติธรรมของใบสำคัญแสดงสิทธิ (warrant) ที่แกว่งตามราคาหุ้นซึ่งผันผวนสูง ทั้งสองไตรมาส Rigetti ยังขาดทุนจากการดำเนินงานปกติ นักลงทุนจึงไม่ควรตีความกำไรสุทธิรายไตรมาสเป็นสัญญาณว่าธุรกิจเริ่มทำกำไรแล้ว

ด้านการแข่งขัน Rigetti แข่งขันกับผู้เล่นใหญ่กว่ามากอย่าง IBM Google Microsoft และ Amazon ซึ่งให้ทุนวิจัยควอนตัมต่อเนื่องได้จากธุรกิจหลักที่กำไรสูง ขณะที่ Rigetti เป็นบริษัทผลิตภัณฑ์เดียว ไม่มีธุรกิจอื่นรองรับกระแสเงินสด

 

 

สนใจลงทุนในหุ้น Rigetti Computing, Inc. (RGTI, RGTI23) และหุ้นเติบโตอื่น ๆ เปิดประสบการณ์ลงทุนไร้ขีดจำกัดกับแอป InnovestX! เข้าถึง 23 ประเทศ 31 ตลาดทั่วโลกได้ง่าย ๆ แค่ปลายนิ้ว เปิดบัญชีลงทุน

 

คลิกเลย! 👉 https://innovestx.onelink.me/23if/2jlpsi7b

 

คำเตือน: ผู้ลงทุนควรศึกษา ทำความเข้าใจลักษณะสินค้า เงื่อนไขผลตอบแทน และความเสี่ยงก่อนตัดสินใจลงทุน การลงทุนในต่างประเทศมีความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน