จีนคุมสงครามราคาแบตฯ ขณะ CATL เร่งล็อกแร่ต้นน้ำ ส่งผลบวกระยะยาว

จีนเริ่มจัดระเบียบตลาดแบตเตอรี่และระบบกักเก็บพลังงาน ด้วยกฎจำกัดระยะเวลาจ่ายเงินให้ซัพพลายเออร์ SME ไม่เกิน 60 วัน เพื่อลดการแข่งขันแบบกดราคาจนห่วงโซ่อุปทานอ่อนแอ ขณะเดียวกัน CATL มองว่าคอขวดใหญ่ของแบตเตอรี่ไม่ใช่การกลั่นแร่ แต่คือการทำเหมืองและการหาแร่ดิบ จึงเร่งตั้งหน่วยธุรกิจเหมืองและพัฒนาแบตเตอรี่ Sodium-ion เพื่อลดความเสี่ยงจากลิเทียม ภาพรวมชี้ว่าธีมแบตเตอรี่จีนกำลังเปลี่ยนจาก แข่งราคา ไปสู่ คุมต้นทุน วัตถุดิบ และคุณภาพห่วงโซ่ เรามองผู้ได้ประโยชน์ระยะยาวคือ CATL (CATL23)

1) ภาพรวม: จีนเริ่มจัดระเบียบห่วงโซ่แบตเตอรี่และกักเก็บพลังงาน

รัฐบาลจีนขยายแนวทางคุมการแข่งขันแบบลดราคาหนัก หรือ “แข่งกันจนกำไรหาย” มาสู่กลุ่มแบตเตอรี่และระบบกักเก็บพลังงาน โดยกฎใหม่กำหนดให้ผู้ซื้อวัสดุและชิ้นส่วนต้องตรวจรับสินค้าให้เสร็จภายใน 7 วันทำการ และผู้ผลิตแบตเตอรี่ EV / กักเก็บพลังงานต้องจ่ายเงินให้ซัพพลายเออร์ SME ภายในไม่เกิน 60 วัน หลังส่งมอบหรือผ่านการตรวจรับ

2) เป้าหมายหลัก: ลดแรงกดดันต่อซัพพลายเออร์ต้นน้ำ

กฎนี้ถูกออกโดย China Automotive Battery Innovation Alliance และ China Energy Storage Alliance เพื่อสร้างระบบอุตสาหกรรมที่อยู่ร่วมกันได้ดีขึ้น เพราะซัพพลายเออร์ต้นน้ำถูกกดดัน 2 ทาง คือ ต้องลงทุนวิจัยและพัฒนา แต่ก็ถูกยืดระยะเวลารับเงินนาน ทำให้ความมั่นคงของห่วงโซ่อุปทานอ่อนแอลง โดยมีผู้เล่นหลัก 11 ราย รวมถึง CATL และ Fudi Battery ของ BYD แสดงความพร้อมสนับสนุนแนวทางนี้

3) Energy Storage กลายเป็นเครื่องยนต์เติบโตใหม่ของแบตเตอรี่จีน

ระบบกักเก็บพลังงานกำลังโตเร็วกว่าตลาด EV โดยยอดขายแบตเตอรี่กักเก็บพลังงานของจีนในช่วง 5 เดือนแรกของปีโตเกือบ 88% YoY เป็น 255.5 GWh เทียบกับแบตเตอรี่ EV ที่โต 35% YoY เป็น 528 GWh ขณะที่ BofA คาดว่าการส่งมอบแบตเตอรี่สำหรับระบบกักเก็บพลังงานทั่วโลกปีนี้จะโต 55% เป็น 850 GWh

4) ผลกระทบระยะสั้น: บริษัทปลายน้ำอาจเสียความยืดหยุ่นด้านเงินสด

กฎจ่ายเงินภายใน 60 วันช่วยซัพพลายเออร์รายเล็กและกลาง แต่สำหรับผู้ผลิตแบตเตอรี่รายใหญ่ อาจทำให้การบริหารเงินสดยืดหยุ่นน้อยลง เพราะไม่สามารถยืดระยะเวลาจ่ายเงินได้นานเหมือนเดิม อย่างไรก็ตาม Fitch มองว่าอาจกดดัน downstream เพียงเล็กน้อย และยังไม่คาดว่าจะเกิดผลกระทบทางการเงินทันที

5) CATL มองคอขวดใหญ่ไม่ใช่การกลั่นแร่ แต่คือ “เหมือง”

อีกประเด็นสำคัญคือ CATL ระบุว่า “การแปรรูปไม่ใช่คอขวด แต่การทำเหมืองต่างหากคือคอขวด” เพราะจีนมีความแข็งแกร่งด้านการกลั่นแร่แบตเตอรี่ แต่ยังต้องพึ่งพาการนำเข้าแร่ดิบจำนวนมาก ทำให้ CATL ให้ความสำคัญกับการล็อกแหล่งวัตถุดิบต้นน้ำ และเตรียมตั้งหน่วยธุรกิจเหมืองใหม่เพื่อสร้างความได้เปรียบด้านต้นทุน

6) กลยุทธ์ CATL: ลงทุนเหมืองและพัฒนา Sodium-ion เพื่อลดความเสี่ยงลิเทียม

CATL มีการลงทุนในโครงการเหมืองทั้งในและต่างประเทศ ครอบคลุม ลิเทียม ฟอสเฟต และโคบอลต์ แต่เหมืองลิเทียมใหญ่ในมณฑลเจียงซีเคยมีปัญหาหยุดชะงักตั้งแต่เดือนสิงหาคม ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ราคาลิเทียมผันผวน บริษัทจึงเร่งพัฒนาแบตเตอรี่ Sodium-ion เป็นทางเลือก หากราคาลิเทียมปรับขึ้นมาก CATL สามารถเพิ่มการผลิตแบตเตอรี่โซเดียมเพื่อบริหารความเสี่ยงได้

7) จีนกำลังยกระดับแบตเตอรี่จาก “แข่งราคา” สู่ “คุมต้นทุนและห่วงโซ่”

ฝั่งภาครัฐพยายามลดการแข่งขันที่กดซัพพลายเออร์จนห่วงโซ่อุปทานไม่แข็งแรง ขณะที่ CATL ในฐานะผู้นำตลาดกำลังมองลึกไปถึงการถือครองวัตถุดิบต้นน้ำและเทคโนโลยีแบตเตอรี่ทางเลือก สะท้อนว่าการแข่งขันในแบตเตอรี่จีนกำลังเปลี่ยนจากการแข่งกำลังผลิตและราคา ไปสู่การแข่งด้านต้นทุน วัตถุดิบ และเสถียรภาพของ supply chain

ประเด็น	รายละเอียด	ผู้ได้ประโยชน์ / ผู้ถูกกดดัน
กฎใหม่ของอุตสาหกรรมแบตเตอรี่จีน	ผู้ซื้อวัสดุและชิ้นส่วนต้องตรวจรับภายใน 7 วันทำการ และผู้ผลิตแบตเตอรี่ EV / Energy Storage ต้องจ่ายเงินให้ซัพพลายเออร์ SME ภายใน 60 วัน	ซัพพลายเออร์รายเล็กและกลางได้ประโยชน์ เพราะได้เงินเร็วขึ้น
เป้าหมายของภาครัฐ	ลดการแข่งขันแบบลดราคาหนัก และสร้างระบบอุตสาหกรรมที่ “อยู่ร่วมกันได้”	ทั้งระบบ supply chain ได้ประโยชน์ระยะยาว
ผู้เล่นที่เข้าร่วม	มีบริษัทหลัก 11 ราย สนับสนุนแนวทางนี้ รวมถึง CATL และ Fudi Battery ของ BYD	บริษัทใหญ่ต้องปรับเงื่อนไขการจ่ายเงิน
ผลต่อผู้ผลิตแบตเตอรี่ปลายน้ำ	ไม่สามารถยืดระยะเวลาจ่ายเงินให้ซัพพลายเออร์ได้นานเหมือนเดิม	CATL, BYD/Fudi Battery, CALB และผู้ผลิตแบตเตอรี่รายใหญ่
ผลต่อซัพพลายเออร์ต้นน้ำ	ลดปัญหาเงินสดตึงตัว จากเดิมที่ต้องลงทุนวิจัยและผลิต แต่ถูกยืดการรับเงิน	ผู้ผลิตวัสดุแบตเตอรี่ ชิ้นส่วน และ SME supplier
Energy Storage เป็นแรงหนุนใหม่	ยอดขายแบตเตอรี่กักเก็บพลังงานจีน 5 เดือนแรกโตเกือบ 88% YoY เป็น 255.5 GWh เร็วกว่าแบตเตอรี่ EV ที่โต 35% YoY เป็น 528 GWh	ผู้ผลิตแบตเตอรี่กักเก็บพลังงานและซัพพลายเออร์ที่เกี่ยวข้อง

มุมมองของ InnovestX

ประเด็นนี้เป็นบวกต่อกลุ่ม แบตเตอรี่และกักเก็บพลังงานจีน เช่น CATL (CATL23), CALB และ BYD ที่มีฐานะการเงินแข็งแรง มีต้นน้ำของตัวเอง หรือมีเทคโนโลยีทางเลือกอย่างแบตเตอรี่โซเดียม เพราะได้แรงหนุนจากความต้องการกักเก็บไฟฟ้าและ AI data center ที่ต้องใช้ระบบไฟฟ้ามั่นคงมากขึ้น แต่กฎจ่ายเงินซัพพลายเออร์เร็วขึ้นอาจกดดันกระแสเงินสดของผู้ผลิตแบตเตอรี่ที่มีอำนาจต่อรองต่ำกว่า

ข้อสงวนสิทธิ์
ข้อมูล ความเห็น บทวิเคราะห์ ราคา การคาดการณ์ และ/หรือ ข้อมูลอื่นใด (“ข้อมูล”) ที่ปรากฏ จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น โดยมีที่มาจากแหล่งข้อมูลสาธารณะที่เชื่อว่าเชื่อถือได้ บริษัทหลักทรัพย์ อินโนเวสท์ เอกซ์ จำกัด (“INVX”) ไม่รับรองความถูกต้อง ครบถ้วน หรือความเป็นปัจจุบันของข้อมูลดังกล่าว โดยเป็นข้อมูล ณ วันที่เผยแพร่และอาจเปลี่ยนแปลงได้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า ข้อมูลนี้ไม่ถือเป็นการรับประกันราคาหรือผลตอบแทน คำแนะนำการลงทุน การเสนอซื้อหรือขายหลักทรัพย์ หรือชักชวนให้เสนอซื้อหรือเสนอขายหลักทรัพย์ใด INVX และ/หรือ กรรมการ พนักงาน และลูกจ้างของ INVX ไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายอันเป็นผลมาจากหรือเกี่ยวข้องกับการใช้ข้อมูลดังกล่าว

INVX และธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) (“ธนาคารฯ”) เป็นบริษัทย่อยที่บริษัท เอสซีบี เอกซ์ จำกัด (มหาชน) (SCBX) เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับธนาคารฯ มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ในการเปรียบเทียบเท่านั้น INVX และ/หรือ บริษัทในเครือ SCBX อาจเป็นที่ปรึกษาทางการเงิน ผู้จัดจำหน่ายหลักทรัพย์ ผู้ออกและเสนอขายหุ้นกู้ที่มีอนุพันธ์แฝง หรือ ตราสารแสดงสิทธิการฝากหลักทรัพย์ต่างประเทศ บนหลักทรัพย์ที่ปรากฏอยู่ในรายงานฉบับนี้ รวมถึงอาจมีการทำธุรกรรมอื่นใดในหลักทรัพย์ที่ถูกกล่าวถึง อันอาจก่อให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์ได้ ผู้ลงทุนควรทำความเข้าใจลักษณะสินค้า เงื่อนไขผลตอบแทน และความเสี่ยง ก่อนตัดสินใจลงทุน