จีนคุมกำลังผลิตแบตเตอรี่ เร่งปรับโครงสร้างอุตสาหกรรม

1. จีนระงับโครงการใหม่ หลังอุตสาหกรรมมีกำลังผลิตส่วนเกิน

ทางการจีนเริ่มสำรวจกำลังการผลิตและอัตราการใช้กำลังการผลิตทั่วประเทศตั้งแต่ปลายปี 2025 และเริ่มชะลอการก่อสร้างโครงการใหม่ตั้งแต่กลางเดือน พ.ค. 2026

มาตรการดังกล่าวครอบคลุมโครงการแบตเตอรี่สำหรับรถยนต์ไฟฟ้าและระบบกักเก็บพลังงานเป็นหลัก ขณะที่โครงการที่ได้รับอนุมัติด้านสิ่งแวดล้อมและการใช้พลังงานก่อนเดือน พ.ค. มีแนวโน้มยังสามารถดำเนินการได้ตามแผน

หลังการทบทวนในช่วงปลายปี บริษัทที่มีอัตราการใช้กำลังการผลิตในระดับสูงจะมีโอกาสได้รับอนุญาตให้เดินหน้าโครงการในระยะถัดไปมากกว่าผู้ประกอบการที่มีโรงงานว่างจำนวนมาก

2. ปัญหาหลักคือกำลังการผลิตเติบโตเร็วกว่าความต้องการ

ภาพรวมอุตสาหกรรมสะท้อนภาวะกำลังการผลิตส่วนเกินอย่างชัดเจน โดยกำลังการผลิตใหม่ที่วางแผนเพิ่มในปี 2026 มีขนาดประมาณ 1.5 เท่าของผลผลิตแบตเตอรี่ทั้งหมดในปี 2025

ในช่วง ม.ค.–ก.ค. 2026 มีโครงการขยายกำลังการผลิตใหม่ประมาณ 100 โครงการ คิดเป็นเงินลงทุนรวมราว RMB446.9bn และมีกำลังการผลิตตามแผนประมาณ 2,608.5 GWh ต่อปี

ตัวเลขดังกล่าวสูงกว่าผลผลิตแบตเตอรี่ทั้งหมดของจีนในปี 2025 ที่ประมาณ 1,755.6 GWh อย่างมีนัยสำคัญ ทำให้รัฐบาลกังวลว่าการลงทุนที่มากเกินไปอาจนำไปสู่ภาวะการแข่งขันด้านราคาและการใช้กำลังการผลิตต่ำ คล้ายกับปัญหาที่เกิดขึ้นในอุตสาหกรรมพลังงานแสงอาทิตย์ก่อนหน้านี้

3. นโยบายลดการแข่งขันเกินควรเริ่มเปลี่ยนจากราคาไปสู่กำลังผลิต

มาตรการครั้งนี้สะท้อนว่าแนวทางของรัฐบาลจีนในการแก้ปัญหาการแข่งขันเกินควรเริ่มมีความเข้มงวดมากขึ้น

ก่อนหน้านี้ มาตรการส่วนใหญ่เน้นการลดการแข่งขันด้านราคา การจำกัดแรงจูงใจจากรัฐบาลท้องถิ่น และการส่งเสริมการพัฒนาอุตสาหกรรมที่มีคุณภาพสูงขึ้น

แต่การระงับโครงการใหม่หมายความว่ารัฐบาลเริ่มเข้ามาจัดการฝั่งอุปทานโดยตรง ซึ่งจะทำให้ผู้ประกอบการไม่สามารถเพิ่มกำลังการผลิตได้ง่ายเหมือนในอดีต

หากมีการบังคับใช้อย่างต่อเนื่อง จะช่วยลดความเสี่ยงที่อุตสาหกรรมจะเข้าสู่การแข่งขันลดราคาอย่างรุนแรง และช่วยให้อัตราการใช้กำลังการผลิตของผู้ผลิตรายใหญ่ปรับดีขึ้น

4. ผู้นำตลาดมีความเสี่ยงต่ำกว่าผู้เล่นรายเล็ก

ผลกระทบของมาตรการไม่ได้กระจายตัวเท่ากันทั้งอุตสาหกรรม โดยบริษัทที่มีอัตราการใช้กำลังการผลิตสูงมีแนวโน้มได้รับผลกระทบน้อยกว่า

CATL มีอัตราการใช้กำลังการผลิตราว 95% ใน 1H26 สูงกว่าค่าเฉลี่ยของอุตสาหกรรมจีนที่ประมาณ 65% อย่างชัดเจน จึงมีโอกาสได้รับการอนุมัติให้ขยายกำลังการผลิตในอนาคตมากกว่าผู้เล่นที่มีอัตราการใช้โรงงานต่ำ

นอกจากนี้ CATL ยังมีกำลังการผลิตที่อยู่ระหว่างก่อสร้างประมาณ 764 GWh ณ สิ้น 1H26 ซึ่งมีโอกาสทยอยเปิดดำเนินงานได้ เนื่องจากโครงการส่วนหนึ่งได้รับอนุมัติก่อนเริ่มมาตรการควบคุม

ด้าน BYD มีความเสี่ยงจำกัดเช่นกัน เนื่องจากมีฐานความต้องการจากธุรกิจรถยนต์ไฟฟ้าของบริษัทเองรองรับ และกำลังทยอยเพิ่มการผลิต Blade Battery รุ่นที่ 2 ในช่วงครึ่งหลังของปี 2026

ในทางกลับกัน ผู้ผลิตรายเล็กที่มีโรงงานจำนวนมากแต่อัตราการใช้กำลังการผลิตต่ำ อาจเผชิญข้อจำกัดด้านการลงทุนเพิ่มขึ้น และมีความเสี่ยงที่จะสูญเสียส่วนแบ่งตลาดให้กับผู้ผลิตรายใหญ่

5. มุมมองของ INVX

5.1 ผลกระทบอาจขยายไปยังวัสดุแบตเตอรี่ต้นน้ำ

แม้มาตรการปัจจุบันมุ่งเน้นไปที่แบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้าและระบบกักเก็บพลังงาน แต่มีความเป็นไปได้ที่การควบคุมกำลังการผลิตจะขยายไปยังห่วงโซ่อุปทานต้นน้ำ โดยเฉพาะวัสดุขั้วบวก

ในช่วงที่ผ่านมา โครงการวัสดุแบตเตอรี่หลายแห่งในจีนถูกเลื่อนหรือยกเลิกแล้ว สะท้อนว่ารัฐบาลกำลังพยายามลดการลงทุนที่ซ้ำซ้อนและการขยายกำลังการผลิตที่ไม่มีความต้องการรองรับ

หากมาตรการถูกขยายไปยังวัสดุขั้วบวก บริษัทที่มีส่วนแบ่งตลาดสูงและต้นทุนแข่งขันได้ เช่น Hunan Yuneng มีแนวโน้มได้ประโยชน์จากการแข่งขันที่ลดลงและการเร่งออกจากตลาดของผู้ประกอบการรายเล็ก

5.2 ผลต่ออุตสาหกรรมแบตเตอรี่

ในระยะสั้น ตลาดอาจตีความการระงับโครงการใหม่เป็นสัญญาณยืนยันว่าภาวะกำลังการผลิตส่วนเกินยังมีความรุนแรง ซึ่งอาจสร้างแรงกดดันต่อราคาหุ้นในกลุ่มแบตเตอรี่

อย่างไรก็ตาม ในระยะกลางถึงยาว มาตรการดังกล่าวมีแนวโน้มเป็นบวกต่อโครงสร้างอุตสาหกรรม เนื่องจากช่วยลดการเพิ่มกำลังการผลิตที่ไม่มีประสิทธิภาพ ลดการแข่งขันด้านราคา และเพิ่มอำนาจต่อรองของผู้ผลิตรายใหญ่

อัตราการใช้กำลังการผลิตของอุตสาหกรรมมีโอกาสปรับสูงขึ้น ขณะที่ผู้เล่นที่มีต้นทุนสูงหรือขาดความได้เปรียบด้านเทคโนโลยีอาจทยอยลดบทบาทลง

5.3 กลยุทธ์การลงทุน

ดังนั้นกลยุทธ์การลงทุนควรเน้นบริษัทที่มี อัตราการใช้กำลังการผลิตสูง ต้นทุนต่ำ เทคโนโลยีแข็งแกร่ง และมีฐานลูกค้าที่ชัดเจน มากกว่าการเลือกหุ้นจากขนาดกำลังการผลิตเพียงอย่างเดียว

ในกลุ่มแบตเตอรี่ มอง CATL (CATL23) และ BYD เป็นผู้ได้ประโยชน์หลักจากการเปลี่ยนนโยบายของจีน เนื่องจากมาตรการดังกล่าวจะช่วยสร้างอุปสรรคต่อผู้เล่นรายเล็กและลดแรงกดดันด้านราคา ขณะที่ในฝั่งวัสดุต้นน้ำ Hunan Yuneng เป็นหุ้นที่น่าติดตามหากการควบคุมกำลังผลิตขยายไปยังวัสดุขั้วบวก

โดยรวม นโยบายครั้งนี้ไม่ใช่ปัจจัยบวกต่อความต้องการแบตเตอรี่โดยตรง แต่เป็นปัจจัยบวกต่อ คุณภาพของโครงสร้างอุตสาหกรรม และมีแนวโน้มเร่งให้ส่วนแบ่งตลาดกระจุกตัวเข้าสู่ผู้นำมากขึ้นในช่วง 1–3 ปีข้างหน้า

ข้อสงวนสิทธิ์
ข้อมูล ความเห็น บทวิเคราะห์ ราคา การคาดการณ์ และ/หรือ ข้อมูลอื่นใด (“ข้อมูล”) ที่ปรากฏ จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น โดยมีที่มาจากแหล่งข้อมูลสาธารณะที่เชื่อว่าเชื่อถือได้ บริษัทหลักทรัพย์ อินโนเวสท์ เอกซ์ จำกัด (“INVX”) ไม่รับรองความถูกต้อง ครบถ้วน หรือความเป็นปัจจุบันของข้อมูลดังกล่าว โดยเป็นข้อมูล ณ วันที่เผยแพร่และอาจเปลี่ยนแปลงได้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า ข้อมูลนี้ไม่ถือเป็นการรับประกันราคาหรือผลตอบแทน คำแนะนำการลงทุน การเสนอซื้อหรือขายหลักทรัพย์ หรือชักชวนให้เสนอซื้อหรือเสนอขายหลักทรัพย์ใด INVX และ/หรือ กรรมการ พนักงาน และลูกจ้างของ INVX ไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายอันเป็นผลมาจากหรือเกี่ยวข้องกับการใช้ข้อมูลดังกล่าว

INVX และธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) (“ธนาคารฯ”) เป็นบริษัทย่อยที่บริษัท เอสซีบี เอกซ์ จำกัด (มหาชน) (SCBX) เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับธนาคารฯ มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ในการเปรียบเทียบเท่านั้น INVX และ/หรือ บริษัทในเครือ SCBX อาจเป็นที่ปรึกษาทางการเงิน ผู้จัดจำหน่ายหลักทรัพย์ ผู้ออกและเสนอขายหุ้นกู้ที่มีอนุพันธ์แฝง หรือ ตราสารแสดงสิทธิการฝากหลักทรัพย์ต่างประเทศ บนหลักทรัพย์ที่ปรากฏอยู่ในรายงานฉบับนี้ รวมถึงอาจมีการทำธุรกรรมอื่นใดในหลักทรัพย์ที่ถูกกล่าวถึง อันอาจก่อให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์ได้ ผู้ลงทุนควรทำความเข้าใจลักษณะสินค้า เงื่อนไขผลตอบแทน และความเสี่ยง ก่อนตัดสินใจลงทุน