จีนสั่งระงับดีล SoftBank ซื้อธุรกิจหุ่นยนต์ ABB มูลค่า $5.4bn กระทบแผนขยาย Physical AI และเพิ่มความเสี่ยงด้านเทคโนโลยี

จีนสั่งห้าม SoftBank เข้าซื้อธุรกิจหุ่นยนต์ของ ABB มูลค่า $5.4bn โดยอ้างอิงการตรวจสอบความมั่นคงด้านการลงทุนจากต่างประเทศ สะท้อนความเข้มงวดในการปกป้องเทคโนโลยีและข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Physical AI ส่งผลให้แผนขยายธุรกิจหุ่นยนต์ของ SoftBank เผชิญความไม่แน่นอน ขณะที่ ABB อาจเสียโอกาสนำเงินจากการขายกิจการไปลงทุนในธุรกิจหลัก แม้ฐานะการเงินยังแข็งแกร่ง โดยมองว่าข่าวนี้เพิ่มความเสี่ยงด้านกฎระเบียบต่ออุตสาหกรรมหุ่นยนต์ แต่ไม่ได้เปลี่ยนแนวโน้มความต้องการระบบอัตโนมัติในระยะยาว

1. เกิดอะไรขึ้น: จีนสั่งห้าม SoftBank ซื้อธุรกิจหุ่นยนต์ ABB มูลค่า $5.4bn

รัฐบาลจีนมีคำสั่งห้ามการเข้าซื้อธุรกิจ ABB Robotics ในจีนของ SoftBank Group (9984 JP) ภายใต้ข้อตกลงซื้อกิจการจาก ABB (ABBN SW) มูลค่า $5.375bn ซึ่งประกาศตั้งแต่เดือน ต.ค. 2025 และเดิมคาดว่าจะเสร็จสิ้นภายในปี 2026 โดยหน่วยงานตรวจสอบความมั่นคงด้านการลงทุนจากต่างประเทศของจีนเป็นผู้มีคำสั่งดังกล่าว

ธุรกิจ ABB Robotics มีพนักงานมากกว่า 7,000 คนทั่วโลก ผลิตแขนกลและระบบอัตโนมัติสำหรับภาคอุตสาหกรรม โดยมีลูกค้าสำคัญ เช่น BMW และมีฐานธุรกิจขนาดใหญ่ในจีน ซึ่งเป็นตลาดหุ่นยนต์อุตสาหกรรมที่สำคัญที่สุดของบริษัท

คำสั่งดังกล่าวส่งผลให้หุ้น SoftBank ปรับตัวลดลงราว 7% ในตลาดโตเกียว ขณะที่หุ้น ABB ลดลงสูงสุด 2.2% ในช่วงเปิดตลาดซูริก สะท้อนความกังวลว่าข้อตกลงอาจไม่สามารถดำเนินการได้ตามแผน อย่างไรก็ตาม ABB ระบุว่าทั้งสองบริษัทยังอยู่ระหว่างหารือเพื่อหาทางดำเนินธุรกรรมต่อ จึงยังไม่ถือว่าได้ประกาศยกเลิกดีลอย่างเป็นทางการ

2. เหตุผลสำคัญ: จีนต้องการปกป้องเทคโนโลยีและข้อมูลสำหรับ Physical AI

การตัดสินใจของจีนสะท้อนการให้ความสำคัญกับ Physical AI หรือการนำ AI มาใช้ควบคุมเครื่องจักร หุ่นยนต์ และอุปกรณ์ในโลกจริง ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมที่จีนกำลังเร่งพัฒนาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและรักษาความสามารถในการแข่งขัน

ประเด็นสำคัญอยู่ที่ ABB Robotics มีเทคโนโลยีการควบคุมหุ่นยนต์ ความเชี่ยวชาญด้านการผลิต และข้อมูลจากการใช้งานในโรงงานจีนจำนวนมาก ซึ่งสามารถนำไปพัฒนาระบบ AI สำหรับหุ่นยนต์ได้ จีนจึงมีแรงจูงใจในการจำกัดความเสี่ยงที่เทคโนโลยีและข้อมูลดังกล่าวจะถูกถ่ายทอดไปยังบริษัทต่างชาติ โดยเฉพาะญี่ปุ่นซึ่งเป็นพันธมิตรสำคัญของสหรัฐฯ

คำสั่งครั้งนี้ยังสอดคล้องกับแนวทางที่จีนเคยใช้กับการเข้าซื้อ Manus มูลค่า $2bn ของ Meta ในเดือน เม.ย. 2026 รวมถึงการควบคุมการส่งออกเทคโนโลยีสำคัญในอุตสาหกรรมแบตเตอรี่และเทคโนโลยีชีวภาพ

ประเด็นที่ต้องติดตามคือ จีนอาจเพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบการควบรวมกิจการข้ามพรมแดนที่เกี่ยวข้องกับ AI หุ่นยนต์ และข้อมูลอุตสาหกรรม ซึ่งจะเพิ่มความเสี่ยงต่อบริษัทต่างชาติที่ต้องการเข้าซื้อกิจการเทคโนโลยีซึ่งมีฐานดำเนินงานในจีน

3. ผลกระทบต่อ SoftBank: เสียโอกาสเร่งขยาย Physical AI ท่ามกลางภาระลงทุน AI ที่สูง

สำหรับ SoftBank การเข้าซื้อ ABB Robotics เป็นส่วนสำคัญของกลยุทธ์ขยายธุรกิจจากการลงทุนใน AI ไปสู่การพัฒนา Physical AI โดยบริษัทต้องการใช้ความเชี่ยวชาญด้านการผลิตและเครือข่ายลูกค้าของ ABB เพื่อเชื่อมโยงเทคโนโลยีจากบริษัทหุ่นยนต์ที่ SoftBank ลงทุนอยู่ให้สามารถนำไปใช้เชิงพาณิชย์ได้จริง

หากไม่สามารถเข้าซื้อ ABB Robotics ได้ SoftBank อาจต้องใช้เวลานานขึ้นในการสร้างแพลตฟอร์มหุ่นยนต์ของตนเอง และอาจจำเป็นต้องลงทุนเพิ่มเติมเพื่อสร้างความสามารถด้านการผลิตและระบบอัตโนมัติ ซึ่งเป็นสิ่งที่ ABB มีอยู่แล้ว

นอกจากนี้ SoftBank ยังมีภาระลงทุนด้าน AI ขนาดใหญ่ โดยเฉพาะการลงทุนใน OpenAI ประมาณ $64.6bn และโครงการศูนย์ข้อมูล AI หลายแห่ง ส่งผลให้นักลงทุนกังวลต่อสภาพคล่องและต้นทุนการระดมทุนที่สูงขึ้น

แม้การไม่ซื้อ ABB จะช่วยลดเงินสดที่ต้องใช้ปิดดีลในระยะสั้น แต่ก็ทำให้ SoftBank สูญเสียโอกาสได้รับรายได้และกำไรจากธุรกิจหุ่นยนต์ที่ดำเนินงานอยู่แล้ว รวมถึงลดความชัดเจนของแผนสร้างรายได้จาก Physical AI ในอนาคต

4. ผลกระทบต่อ ABB: ฐานะการเงินยังแข็งแกร่ง แต่แผนปรับโครงสร้างและลงทุนธุรกิจหลักอาจล่าช้า

สำหรับ ABB ผลกระทบหลักไม่ได้อยู่ที่ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง แต่เป็นการสูญเสียความคล่องตัวในการจัดสรรเงินทุน เนื่องจากเดิมคาดว่าจะได้รับเงินสุทธิจากการขายธุรกิจหุ่นยนต์ประมาณ $4.8bn เพื่อนำไปใช้ลงทุนในธุรกิจที่มีอัตรากำไรและแนวโน้มการเติบโตสูงกว่า

หากธุรกรรมไม่สามารถดำเนินการได้ อาจทำให้เงินทุนที่ ABB สามารถใช้สำหรับการเข้าซื้อกิจการเพิ่มเติมลดลงเหลือประมาณ $5bn ตามการประเมินของ Citigroup และทำให้แผนปรับโครงสร้างบริษัทให้เหลือ 3 ธุรกิจหลักล่าช้าออกไป

อย่างไรก็ตาม ABB ยังมีฐานะการเงินแข็งแกร่ง โดยมีอัตราส่วนหนี้สินสุทธิต่อ EBITDA เพียง 0.2 เท่า และเงินที่คาดว่าจะได้รับจากการขายกิจการไม่ได้เป็นเงื่อนไขจำเป็นสำหรับการเข้าซื้อ Rotork รวมถึงแผนซื้อหุ้นคืนและการจ่ายเงินปันผลในปัจจุบัน

ในเชิงกลยุทธ์ การไม่สามารถขายธุรกิจหุ่นยนต์อาจทำให้ ABB ต้องถือครองธุรกิจที่มีอัตรากำไรต่ำกว่าและอ่อนไหวต่อวัฏจักรอุตสาหกรรมต่อไป ขณะที่บริษัทต้องการแข่งขันในธุรกิจระบบไฟฟ้าและระบบอัตโนมัติ ซึ่งได้รับประโยชน์จากการลงทุนศูนย์ข้อมูลและโครงสร้างพื้นฐานพลังงาน

ดังนั้น ผลกระทบต่อ ABB จึงเป็นเรื่องโอกาสในการเพิ่มมูลค่าบริษัทและความคล่องตัวในการลงทุน มากกว่าความเสี่ยงต่อฐานะการเงินโดยตรง

5. มุมมอง InnovestX

มุมมองต่ออุตสาหกรรม: ข่าวนี้สะท้อนความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์และกฎระเบียบที่เพิ่มขึ้นในอุตสาหกรรม Physical AI โดยเฉพาะธุรกิจหุ่นยนต์ที่มีเทคโนโลยีหรือข้อมูลสำคัญเกี่ยวข้องกับจีน ซึ่งอาจส่งผลให้การควบรวมกิจการข้ามประเทศทำได้ยากขึ้น อย่างไรก็ตาม ความต้องการหุ่นยนต์อุตสาหกรรม ระบบอัตโนมัติ และ AI ในภาคการผลิตยังมีแนวโน้มเติบโตระยะยาวจากปัญหาขาดแคลนแรงงานและการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต

มุมมองรายหุ้น:

- SoftBank (9984 JP) – ระมัดระวัง: มองว่าคำสั่งห้ามเข้าซื้อ ABB Robotics เป็นปัจจัยลบต่อกลยุทธ์ Physical AI และเพิ่มความไม่แน่นอนด้านการสร้างรายได้ในระยะยาว ขณะที่ภาระลงทุน AI และต้นทุนทางการเงินยังอยู่ในระดับสูง จึงยังไม่แนะนำเพิ่มน้ำหนักลงทุนจนกว่าจะมีความชัดเจนเกี่ยวกับดีลและแผนบริหารสภาพคล่อง

- ABB (ABBN SW) – เชิงบวกอย่างระมัดระวัง: แม้แผนขายธุรกิจหุ่นยนต์อาจล่าช้าและลดความยืดหยุ่นในการจัดสรรเงินทุน แต่ฐานะการเงินยังแข็งแกร่ง และธุรกิจหลักด้านระบบไฟฟ้าและระบบอัตโนมัติยังได้รับประโยชน์จากการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานและศูนย์ข้อมูล AI จึงมองว่าความเสี่ยงจากดีลนี้มีผลต่อมูลค่าระยะสั้นมากกว่าแนวโน้มการเติบโตของธุรกิจหลัก

- FANUC (6954 JP) และ Yaskawa Electric (6506 JP) – ติดตามโอกาสระยะยาว: ผู้ผลิตหุ่นยนต์ญี่ปุ่นอาจได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นจากการขยายตัวของ Physical AI และการลงทุนระบบอัตโนมัติ แต่ยังต้องติดตามการแข่งขันจากผู้ผลิตจีนและความสามารถในการนำ AI มาเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ โดยยังไม่ถือว่าการระงับดีลเป็นปัจจัยบวกต่อกำไรโดยตรง

ข้อสงวนสิทธิ์:
เอกสารฉบับนี้จัดทำโดยสายงานวิจัยของบริษัทหลักทรัพย์ อินโนเวสท์ เอกซ์ จำกัด (“บริษัทฯ”) เพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ข้อมูลทั่วไปแก่นักลงทุนเท่านั้น และไม่อาจถือได้ว่าเป็นคำแนะนำการลงทุน การเสนอซื้อหลักทรัพย์ การเสนอขายหลักทรัพย์ หรือการชักชวนให้บุคคลใดเข้าจองซื้อหลักทรัพย์ หรือทำธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับหลักทรัพย์ โดยข้อมูลในเอกสารนี้เป็นข้อมูลที่มีการเปิดเผยต่อสาธารณะซึ่งผู้ลงทุนสามารถเข้าถึงได้โดยทั่วไป  บริษัทฯ มิได้ยืนยันหรือรับรองถึงความถูกต้อง ความครบถ้วน หรือความสมบูรณ์ของข้อมูลดังกล่าวแต่อย่างใด ความเห็น การคาดการณ์ หรือประมาณการใดๆ ที่ปรากฏอยู่ในเอกสารนี้เป็นเพียงมุมมองของบริษัทฯ ณ วันที่ที่ปรากฏในเอกสารนี้เท่านั้น ซึ่งอาจเปลี่ยนแปลงได้ โดยบริษัทฯ ไม่จำเป็นต้องแจ้งให้สาธารณชน หรือผู้ลงทุนทราบ

บริษัทฯ  และธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) (“ธนาคารฯ”) เป็นบริษัทย่อยของบริษัท เอสซีบี เอกซ์ จำกัด (มหาชน) (“เอสซีบี เอกซ์”) โดยมีเอสซีบี เอกซ์เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ ดังนั้น บริษัทฯ และธนาคารฯ จึงอยู่ภายใต้กลุ่มบริษัทเดียวกัน