เมื่อพูดถึงการวางแผนเกษียณ คนส่วนใหญ่อาจนึกถึงการลงทุนในกองทุนรวม RMF หรือการออมระยะยาวด้วยประกันบำนาญ อย่างไรก็ดี อีกหนึ่งเครื่องมือทางการเงินที่สำคัญไม่แพ้กันและอยู่ใกล้ตัวมนุษย์เงินเดือนมากที่สุดคือ “กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ” หรือ Provident Fund (PVD) ถึงแม้คำนี้อาจคุ้นหูคุ้นตามาบ้าง แต่เชื่อว่ายังมีคนจำนวนไม่น้อยที่ยังไม่เข้าใจว่าเงินที่ถูกหักไปทุกเดือนนั้นไปอยู่ไหน ได้ประโยชน์อะไรบ้าง หรือเงินกองทุนสํารองเลี้ยงชีพจะได้คืนเมื่อไรหากลาออก บทความนี้จะพาคุณเจาะลึกกองทุนสำรองเลี้ยงชีพทุกมุม พร้อมตอบคำถามที่หลายคนสงสัยมาตลอด
กองทุนสำรองเลี้ยงชีพคืออะไร ?
กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ หรือ Provident Fund คือกองทุนที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ พ.ศ. 2530 โดยความร่วมมือกันระหว่างนายจ้างและลูกจ้างอย่างสมัครใจ มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อเป็นเงินออมสำหรับลูกจ้างเมื่อพ้นสภาพการเป็นสมาชิก ไม่ว่าจะเป็นการเกษียณอายุ ลาออกจากงาน ทุพพลภาพ หรือเสียชีวิต
สำหรับเงินที่นำมาเข้าร่วมลงทุนกองทุนสำรองเลี้ยงชีพจะประกอบด้วย 2 ส่วน ดังนี้
- เงินสะสม : พนักงานเลือกหักจากเงินเดือนเป็นประจำ (อัตราระหว่าง 2–15% ของเงินเดือน)
- เงินสมทบ : นายจ้างสมทบเงินเข้ากองทุนในอัตราเท่ากันหรือต่ำกว่านิดหน่อย แต่ต้องไม่ต่ำกว่าเงินสะสมของลูกจ้าง
เงินหักทุกเดือนถูกนำไปทำอะไร ?
เงินสะสมที่หักจากเงินเดือนของสมาชิกในแต่ละเดือน รวมถึงเงินสมทบจากนายจ้างจะไม่ถูกเก็บไว้เฉย ๆ แต่จะถูกนำไปลงทุนโดยบริษัทจัดการกองทุน (Asset Management Company: AMC) ซึ่งเป็นสถาบันการเงินที่ได้รับอนุญาตจากสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) ให้บริหารจัดการกองทุน สมาชิกสามารถเลือกนโยบายการลงทุนได้ตามระดับความเสี่ยงที่ตนเองยอมรับได้ โดยทั่วไปแล้ว นโยบายการลงทุนที่เสนอโดยกองทุนสำรองเลี้ยงชีพมักจะแบ่งออกเป็นหลายประเภท เช่น
- กองทุนตราสารหนี้ : เหมาะสำหรับผู้ที่รับความเสี่ยงได้น้อย เน้นความมั่นคงของเงินต้นและผลตอบแทนที่ค่อนข้างสม่ำเสมอ
- กองทุนผสม : เป็นการลงทุนที่กระจายความเสี่ยงระหว่างตราสารหนี้และตราสารทุน (หุ้น) ในสัดส่วนที่แตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับนโยบายของกองทุน
- กองทุนหุ้น : เหมาะสำหรับผู้ที่รับความเสี่ยงได้สูง เน้นการลงทุนในหุ้นเพื่อสร้างโอกาสรับผลตอบแทนที่สูงในระยะยาว
ประโยชน์ของการออมผ่านกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ
- ออมเงินแบบมีวินัย : การหักเงินจากเงินเดือนอัตโนมัติทุกเดือนทำให้เกิดวินัยการออมโดยไม่ต้องอาศัยความพยายามส่วนตัว เป็นระบบที่ยั่งยืนในระยะยาว
- มีมืออาชีพบริหารเงินให้ : ผู้จัดการกองทุนจาก AMC จะดูแลพอร์ตการลงทุนให้เหมาะสมกับนโยบายและระดับความเสี่ยงที่สมาชิกเลือกไว้
- โอกาสรับผลตอบแทนสูงในระยะยาว : หากเลือกนโยบายที่เหมาะสมตั้งแต่ต้น เงินออมใน PVD สามารถเติบโตต่อเนื่องผ่านพลังของดอกเบี้ยทบต้น
- สิทธิลดหย่อนภาษี : เงินสะสมที่ลูกจ้างจ่ายเข้ากองทุนสามารถนำไปลดหย่อนภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาได้สูงสุด 15% ของรายได้ทั้งปี (ไม่เกิน 500,000 บาท เมื่อรวมกับ กองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพ (RMF), เบี้ยประกันชีวิตบำนาญ, กองทุนบำเหน็จบำนาญ (กบข.), กองทุนสงเคราะห์ครูโรงเรียนเอกชน และกองทุนการออมแห่งชาติ (กอช.)
กองทุนสำรองเลี้ยงชีพลาออกได้เท่าไร ?
หนึ่งในคำถามยอดฮิตที่มีคนสงสัยมากที่สุดเกี่ยวกับกองทุนสำรองเลี้ยงชีพคือ “กองทุนสำรองเลี้ยงชีพหากลาออกได้เท่าไร ?” คำตอบคือ ในกรณีที่ลาออกจากงาน สิทธิที่จะได้รับเงินจากกองทุนจะแบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลักคือ เงินสะสม และ เงินสมทบ พร้อมผลประโยชน์จากการลงทุนของแต่ละส่วน
- เงินสะสม และ ผลประโยชน์ของเงินสะสม: สมาชิกจะได้รับคืนเต็มจำนวนเสมอ ไม่ว่าจะมีอายุงานเท่าใดก็ตาม เนื่องจากเป็นเงินที่หักจากเงินเดือนของสมาชิกเอง
- เงินสมทบ และ ผลประโยชน์ของเงินสมทบ: สิทธิในการได้รับคืนจะขึ้นอยู่กับ "อายุงาน" และ "เงื่อนไขของนายจ้าง" โดยในการอธิบายว่ากองทุนสํารองเลี้ยงชีพต้องทำงานกี่ปีถึงจะได้ส่วนของนายจ้าง ส่วนใหญ่แล้วมักจะกำหนดไว้เป็นขั้นบันได เช่น
- ทำงาน ไม่ถึง 5 ปี อาจได้รับคืนบางส่วน เช่น 30–50%
- ทำงาน ครบ 5 ปีขึ้นไป มักได้รับคืนเต็ม 100%
ทั้งนี้ สัดส่วนที่ได้รับจริงจะระบุไว้ใน “ข้อบังคับของกองทุน” ซึ่งเป็นเอกสารที่ HR จะจัดทำร่วมกับบริษัทจัดการกองทุน (AMC) ดังนั้นควรตรวจสอบเอกสารนี้เพื่อเข้าใจสิทธิของตนอย่างชัดเจนก่อนตัดสินใจลาออก
เงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพได้คืนเมื่อไร ?
สมาชิกกองทุนสำรองเลี้ยงชีพจะได้รับเงินกองทุนสํารองเลี้ยงชีพคืนเมื่อสิ้นสุดสถานภาพการเป็นสมาชิกกองทุน โดยเหตุการณ์ที่ถือว่า “สิ้นสุดสมาชิกภาพ” ตามกฎหมายและข้อบังคับของกองทุนมีอยู่ 3 กรณีหลัก ได้แก่
- ลาออกจากงาน: เมื่อลูกจ้างลาออกจากบริษัท จะถือว่าสิ้นสุดการเป็นสมาชิกกองทุนโดยอัตโนมัติ และมีสิทธิขอรับเงินสะสม เงินสมทบ และผลประโยชน์ที่เกี่ยวข้องตามสิทธิ์ของตน
- เกษียณอายุ: โดยทั่วไปคืออายุครบ 55 ปีบริบูรณ์ หรือเป็นไปตามเกณฑ์เกษียณของบริษัท ซึ่งในกรณีนี้จะได้รับเงินกองทุนสํารองเลี้ยงชีพทั้ง 4 ส่วนเต็มจำนวนโดยไม่มีภาระภาษี
- ทุพพลภาพหรือเสียชีวิต: กองทุนจะจ่ายเงินสะสม เงินสมทบ และผลประโยชน์ทั้งหมดให้กับสมาชิกหรือทายาทโดยชอบธรรมตามลำดับ
นอกจากเงื่อนไขว่าเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพได้คืนเมื่อไรแล้ว อีกหนึ่งเรื่องที่ควรรู้เช่นกันคือหลังสิ้นสุดการเป็นสมาชิก สมาชิกสามารถเลือกได้ว่าจะ “ถอนเงินทั้งหมด” หรือ “โอนเงินต่อ” ไปยังกองทุนอื่น เช่น RMF for PVD หรือ PVD ของนายจ้างใหม่ ทั้งนี้ การได้รับสิทธิประโยชน์ครบหรือบางส่วน ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของอายุงานและข้อกำหนดของแต่ละกองทุน
กองทุนสำรองเลี้ยงชีพไม่ใช่แค่สวัสดิการบริษัท แต่คือ “แผนการเงินระยะยาว” ที่ออกแบบมาเพื่อให้พนักงานมีเงินออมใช้หลังเกษียณโดยไม่ต้องพึ่งลูกหลาน ดังนั้น การวางแผนอย่างรอบด้านตั้งแต่วันนี้ย่อมช่วยให้คุณก้าวสู่เป้าหมายชีวิตทางการเงินได้อย่างมั่นคง หากคุณต้องการเข้าใจโลกการเงินและแนวทางการลงทุนให้ลึกขึ้นไปอีกขั้น Cafe Invest คือแหล่งความรู้ที่จะช่วยให้คุณตื่นรู้ ตื่นตัว และพร้อมวางแผนการเงินอย่างมีเป้าหมาย ด้วยคอนเทนต์เข้าใจง่าย ทันสมัย และอัปเดตอยู่เสมอสำหรับคนที่อยากเริ่มต้นลงทุนอย่างจริงจัง
คำเตือน
*การลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนควรทำความเข้าใจลักษณะสินค้า เงื่อนไข ผลตอบแทนและความเสี่ยงก่อนตัดสินใจลงทุน การลงทุนในหลักทรัพย์ต่างประเทศโดยตรงมีความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน
ข้อมูลอ้างอิง
- เรื่องควรรู้เกี่ยวกับ กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ. สืบค้นเมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม 2568 จาก https://www.thaipvd.com/Home/Index
