สรุปสาระสำคัญ
เกาหลีใต้คือประเทศต้นแบบของการพัฒนาเศรษฐกิจของหลายประเทศรวมถึงประเทศไทย
- ความสำเร็จที่หาได้ยากในประวัติศาสตร์เศรษฐกิจโลก จากการศึกษาของ World Bank (2012) ในกลุ่มประเทศ middle-income ทั้งหมด 101 ประเทศ เมื่อปี 1960 มีเพียง 13 ประเทศเท่านั้นที่สามารถยกระดับตนเองสู่กลุ่ม high-income ได้ภายในปี 2008 และเกาหลีใต้คือหนึ่งในนั้น โดยรายได้ต่อหัวเพิ่มจาก 79 USD ในปี 1960 สู่ 36,855 USD ในปี 2025 เติบโต 42 เท่าภายใน 65 ปี ความเร็วและขนาดของการ catching-up ระดับนี้ ทำให้เกาหลีกลายเป็น case study ที่ประเทศกำลังพัฒนาทั่วโลกใช้อ้างอิงเป็น blueprint รวมถึงประเทศไทย
- แต่บทที่หนึ่งของซีรีส์จบแล้ว และบทที่สองกำลังจะเริ่ม แม้ภาคแรกของซีรีส์การพัฒนาเศรษฐกิจของเกาหลีการเปลี่ยนผ่านจากการพึ่งพาภาคเกษตร (agrarian economy) สู่ประเทศอุตสาหกรรมชั้นนำ (industrial powerhouse) จะปิดฉากลงอย่างสวยงามไปแล้ว แต่ภาคต่อกำลังอยู่ในช่วงที่น่าจับตามองยิ่งกว่า นั่นคือการก้าวขึ้นเป็น "ผู้นำด้านนวัตกรรม" (Innovation Frontier) ของโลก โดยมีเครื่องยนต์หลักอย่าง HBM (High Bandwidth Memory) ที่ครองตลาดโลกเกินกว่า 80%, R&D intensity ที่แตะระดับ 4.9% ของ GDP (อันดับ 3 ของโลก)
- สัญญาณจากตลาดทุนที่ตอบรับการเปลี่ยนผ่านนี้แล้ว ในมิติของตลาดทุน ตลาดหุ้นเกาหลีปี 2025 ให้ผลตอบแทน +76% สูงที่สุดในโลก และตอนนี้กำลังผ่านการปฏิรูปตลาดทุนครั้งใหญ่ที่สุดผ่าน Corporate Value-up Program ซึ่งทำให้ Korea Discount ที่ฝังรากในตลาดมายาวนานเริ่มหายไป สะท้อนว่านักลงทุนเริ่มมองเกาหลีในฐานะ structural growth story ไม่ใช่ cyclical play อีกต่อไป
- คำถามคือเกาหลีจะสร้างปรากฏการณ์ในภาคต่อนี้ได้สำเร็จเหมือนภาคแรกหรือไม่ และมีปัจจัยเชิงโครงสร้างใดบ้างที่นักลงทุนควรจับตา รายงานฉบับนี้จะวิเคราะห์เส้นทางสู่ Innovation Frontier ของเกาหลี ผ่านบริบทของประวัติศาสตร์, สถานการณ์ในปัจจุบัน และ เป้าหมายที่ต้องการบรรลุพร้อม implications ต่อการลงทุน