เวียดนาม: เส้นทางสู่ประเทศรายได้สูงในปี 2045

เศรษฐกิจเวียดนาม: ตั้งเป้าเข้าสู่ประเทศรายได้สูงภายในปี 2045

• เวียดนามเป็นหนึ่งในเรื่องราว catch-up ที่โดดเด่นที่สุดของเอเชียยุคหลัง โดย GNI per capita ขยายตัวเฉลี่ย 5.7% ระหว่างปี 1990–2023 และเบื้องหลังความสำเร็จนี้คือการปฏิรูป โด่ยเหมย (Doi Moi) โดยเวียดนามเปลี่ยนจากเศรษฐกิจวางแผนส่วนกลางสู่ "เศรษฐกิจตลาดแนวสังคมนิยม" โดยยกเลิกระบบนารวมคืนที่ดินให้เกษตรกร เปิดเสรีราคา รับรองภาคเอกชน และเปิดรับ FDI ผลคือพลิกจากผู้นำเข้าข้าวเป็นผู้ส่งออกรายใหญ่ของโลก และปูทางสู่การเติบโตนับจากนั้น
• ในปัจจุบันเวียดนามสามารถยกระดับตนเองขึ้นเป็นประเทศรายได้ปานกลางระดับสูงโดยรายได้ประชาชาติ GNI ขยายตัวเฉลี่ยราว 10% ต่อปีในช่วงปี 2021–2025 ซึ่งถือเป็นหนึ่งในช่วงการเติบโตที่แข็งแกร่งและต่อเนื่องที่สุดของภูมิภาค และตั้งเป้าเข้าสู่ประเทศรายได้สูง (high-income) ภายในปี 2045 ในเงื่อนไขที่ GDP per capita ต้องโตต่อเนื่องราว 6% ต่อปีอีก 20 ปี จึงจะบรรลุเป้าหมายได้ โจทย์ยิ่งยากขึ้นเพราะการค้าโลกที่เคยโตเร็วกว่า GDP โลก 1.5 เท่า กลับชะลอลง และกระแส FDI โลกหดตัว เวียดนามจึงต้องเร่งเครื่องในโลกที่สายลมเริ่มเปลี่ยนทิศ
• World Bank (2024) วางกรอบการก้าวข้ามนี้ผ่าน 3i Strategy ที่ประกอบด้วย Investment, Infusion, Innovation แบบเดียวกับที่อธิบายความสำเร็จของเกาหลีใต้ โดยชี้ว่าเวียดนามประสบความสำเร็จในขั้น Investment แล้ว (สะสมทุน ผนวกเข้าสู่ห่วงโซ่การผลิตโลก) และกำลังขยับสู่ขั้น Infusion (ดูดซับเทคโนโลยีเข้าสู่บริษัทในประเทศจริง) เป็นเหตุผลที่เรามองว่า การลงทุนรอบใหม่ที่ขับด้วยการปฏิรูป คือกลไกชี้ขาดว่าเวียดนามจะข้ามจากขั้น Investment สู่ Infusion และเข้าสู่การเป็นประเทศรายได้สูงภายในปี 2045 ได้หรือไม่