สวยแต่อันตราย วิกฤตมือเปิดประตูรถยนต์ในจีน?

การเรียกคืนรถยนต์ครั้งประวัติศาสตร์ในจีน

สำนักงานกำกับตลาดแห่งชาติจีน (State Administration for Market Regulation) ประกาศเรียกคืนรถยนต์ไฟฟ้ารวมกว่า 4.3 ล้านคันจาก 9 ค่าย เนื่องจากปัญหามือจับประตูฉุกเฉินแบบกลไกที่มีสีกลมกลืนกับวัสดุภายในรถ ทำให้ยากต่อการมองเห็นและมีปัญหาการใช้งานเมื่อระบบไฟฟ้าแรงดันต่ำไม่ทำงานหลังเกิดอุบัติเหตุรุนแรง โดยทางการจีนอ้างว่ามีเชื่อมโยงกับผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 15 รายใน 12 เหตุการณ์ ทั้งนี้จีนเป็นประเทศแรกที่สั่งห้ามมือจับประตูแบบซ่อนอย่างเป็นทางการ (มีผล 1 ม.ค. 2027) ส่วนรถรุ่นที่ผ่านการอนุมัติแล้วมีเวลาถึง ม.ค. 2029 ซึ่งเรามองว่าอาจกลายเป็นมาตรฐานที่ตลาดอื่นทำตาม เนื่องจากขนาดตลาด EV จีนใหญ่และมีการส่งออกไปทั่วโลกโดยเฉพาะในเอเชียและยุโรป

ต้นตอของปัญหา

การพึ่งพาระบบปลดล็อกไฟฟ้า (Electronic Actuator) เพียงอย่างเดียว เมื่อแบตเตอรี่ 12V ถูกทำลายขณะชนหรือเกิดอุบัติเหตุ ประตูจะล็อกไม่สามารถดึงที่เปิดประตูได้ ในขณะที่กลไกแมนนวล (Mechanical backup) ถูกซ่อนอย่างแนบเนียนจนมองไม่เห็นเพราะเป็นสีเดียวกับตัวรถในบางรุ่น

Tesla ถูกเรียกคือมากที่สุด ตามด้วย Xiaomi

Tesla ถูกเรียกคืนมากที่สุดประมาณ 2.98 ล้านคัน (Model 3/Y/S/X ทั้งที่ผลิตในจีนและนำเข้า) ตามด้วย Xiaomi (~390,000 คัน ของรุ่น SU7), Leapmotor (~371,200 คัน), Xpeng (~264,840 คัน), Zeekr (~92,660 คัน), Chery (~68,490 คัน), Dongfeng (~53,450 คัน), BAIC (~46,850 คัน), FAW (~11,910 คัน) นอกจากนั้น Tesla ยังเรียกคืนรถอีก 2.74 ล้านคันสำหรับปัญหาระบบตรวจจับสมาธิผู้ขับขี่ในฟังก์ชันช่วยขับ (Driver Assistance)

ในเบื้องต้นกระทบต้นทุนจำกัด แต่ไม่จำกัดในระยะยาว

ในเบื้องต้นเรามองว่ากระทบต้นทุนไม่สูงมากนัก เพราะการแก้ไขการเตือนตำแหน่งมือจับฉุกเฉินหรือติดสติ๊กเกอร์สีแตกต่างจากตัวรถ และอัปเดตซอฟต์แวร์ผ่าน OTA (Over-The-Air เป็นเทคโนโลยีสื่อสารแบบไร้สายที่สามารถส่งซอฟต์แวร์ เฟิร์มแวร์ การแก้ไขข้อบกพร่อง รวมถึงข้อมูลต่างๆ ไปยังอุปกรณ์โดยไม่จำเป็นต้องนำอุปกรณ์เข้าศูนย์บริการ) ให้กระจกหน้าต่างเลื่อนลงอัตโนมัติหลังเกิดอุบัติเหตุ เรามองว่าวิธีนี้เป็นเพียงมาตรการแก้ขัดแต่ปัญหาที่ต้องแก้คือการแยกส่วนกลไกไฟฟ้าและระบบล๊อคออกจากกัน ทั้งนี้ค่ายรถจีนบางราย (Geely Galaxy M9, BYD Seal 06) มีการปรับดีไซน์กลับไปใช้มือจับแบบเดิมล่วงหน้าแล้ว แสดงถึงการตั้งรับเชิงรุกก่อนที่กฎหมายจะบังคับใช้ และเรามองว่าบริษัทรถยนต์จะต้องมีต้นทุนด้านการออกแบบและ R&D ที่สูงขึ้นสำหรับรถยนต์รุ่นใหม่ในอนาคต โดยเฉพาะรถกลุ่ม premium ที่ใช้มือจับซ่อนเป็นจุดขาย

มุมมองของ InnovestX

• มองว่าการกำหนดมาตรฐานความปลอดภัยของจีนเกี่ยวกับที่เปิดประตูจะเป็นมาตรฐานใหม่ที่หลายประเทศจะนำเอาไปกำหนดให้เข้มงวดและทำตามในอนาคต
• ต้องติดตามท่าทีของ NHTSA (National Highway Traffic Safety Administration) สหรัฐจะออกกฎบังคับตามจีนหรือไม่ และรายละเอียดการปรับดีไซน์ของ Tesla สำหรับตลาดจีนหลัง 2027 ทั้งสองจุดนี้จะเป็นตัวชี้วัดว่าเหตุการณ์นี้เป็นแค่การเรียกคืนในระยะสั้นหรือจะกลายเป็นการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรม EV ทั้งระบบ
• ต้นทุนในระยะสั้นมีผลกระทบจำกัด แต่ระยะถัดไปตั้งแต่ 2027 จะมีค่าใช้จ่าย R&D และการออกแบบที่เพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นสัญญาณว่าอัตราการทำกำไรของกลุ่มรถหรู EV ในจีนอาจถูกกดดันเพิ่มจากต้นทุนด้านกฎระเบียบมากกว่าที่ตลาดคาดในตอนนี้ โดยมีการคาดการณ์ว่าจะมีค่าใช้จ่ายในการเปลี่ยนแปลงอยู่ที่ 100 ล้านหยวนต่อรุ่น นอกจากนั้นผู้บริโภคอาจจะต้องจ่ายเบี้ยประกันเพิ่มขึ้นหากใช้แบบเดิม
• เรายังมีมุมมองเชิงลบต่อหุ้นในกลุ่มรถยนต์ EV จากการแข่งขัน และประเด็นเรื่องกฎระเบียบจะเป็นส่วนที่เพิ่มค่าใช้จ่ายซึ่งกระทบ Sentiment ในระยะสั้นเพิ่มเติม ทำให้เรามองว่าถึงหุ้นแบตเตอรี่ที่ได้ประโยชน์จากการขายรถมากกว่าบริษัทผลิตรถยนต์ มองไปที่ CATL23, LG Energy Solutions, Samsung SDI รวมถึงเหมืองที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับ Lithium อย่าง ZIJIN23 เป็นต้น และในกลุ่มรถยนต์ EV เราชอบ Geely (175 HK) มากที่สุดในกลุ่ม

ข้อสงวนสิทธิ์
ข้อมูล ความเห็น บทวิเคราะห์ ราคา การคาดการณ์ และ/หรือ ข้อมูลอื่นใด (“ข้อมูล”) ที่ปรากฏ จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น โดยมีที่มาจากแหล่งข้อมูลสาธารณะที่เชื่อว่าเชื่อถือได้ บริษัทหลักทรัพย์ อินโนเวสท์ เอกซ์ จำกัด (“INVX”) ไม่รับรองความถูกต้อง ครบถ้วน หรือความเป็นปัจจุบันของข้อมูลดังกล่าว โดยเป็นข้อมูล ณ วันที่เผยแพร่และอาจเปลี่ยนแปลงได้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า ข้อมูลนี้ไม่ถือเป็นการรับประกันราคาหรือผลตอบแทน คำแนะนำการลงทุน การเสนอซื้อหรือขายหลักทรัพย์ หรือชักชวนให้เสนอซื้อหรือเสนอขายหลักทรัพย์ใด INVX และ/หรือ กรรมการ พนักงาน และลูกจ้างของ INVX ไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายอันเป็นผลมาจากหรือเกี่ยวข้องกับการใช้ข้อมูลดังกล่าว

INVX และธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) (“ธนาคารฯ”) เป็นบริษัทย่อยที่บริษัท เอสซีบี เอกซ์ จำกัด (มหาชน) (SCBX) เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับธนาคารฯ มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ในการเปรียบเทียบเท่านั้น INVX และ/หรือ บริษัทในเครือ SCBX อาจเป็นที่ปรึกษาทางการเงิน ผู้จัดจำหน่ายหลักทรัพย์ ผู้ออกและเสนอขายหุ้นกู้ที่มีอนุพันธ์แฝง หรือ ตราสารแสดงสิทธิการฝากหลักทรัพย์ต่างประเทศ บนหลักทรัพย์ที่ปรากฏอยู่ในรายงานฉบับนี้ รวมถึงอาจมีการทำธุรกรรมอื่นใดในหลักทรัพย์ที่ถูกกล่าวถึง อันอาจก่อให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์ได้ ผู้ลงทุนควรทำความเข้าใจลักษณะสินค้า เงื่อนไขผลตอบแทน และความเสี่ยง ก่อนตัดสินใจลงทุน