SpaceX รุกตลาดโทรศัพท์เคลื่อนที่สหรัฐฯ ผ่าน Starlink Mobile

• SpaceX เปิดเผยแผนพัฒนา Starlink Mobile เพื่อแข่งขันโดยตรงกับผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่รายใหญ่ของสหรัฐฯ ได้แก่ AT&T, Verizon และ T-Mobile โดยจะผสานเครือข่ายดาวเทียมเข้ากับโครงสร้างพื้นฐานภาคพื้นดิน เพื่อให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่อย่างเต็มรูปแบบ ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการส่งสัญญาณดาวเทียมไปยังโทรศัพท์ในพื้นที่อับสัญญาณเหมือนปัจจุบัน
• แผนดังกล่าวต้องอาศัยองค์ประกอบสำคัญ 3 ส่วน ได้แก่ การส่งดาวเทียม Starlink รุ่นใหม่ขึ้นสู่วงโคจร การเพิ่มสิทธิการใช้คลื่นความถี่ และการเข้าถึงเสาสัญญาณรวมถึงสถานีฐานขนาดเล็กจำนวนมากทั่วประเทศ โดย SpaceX ยืนยันว่าต้องการสร้างโครงข่ายภาคพื้นดินของตนเอง เพื่อเพิ่มกำลังรองรับข้อมูลจากดาวเทียมและทำให้บริการมีลักษณะใกล้เคียงเครือข่ายมือถือแบบครบวงจร
• เครือข่ายรุ่นใหม่มีเป้าหมายรองรับการโทรด้วยเสียงและวิดีโอผ่านแอปพลิเคชัน ตลอดจนลดพื้นที่อับสัญญาณ โดย SpaceX ระบุว่าจะเริ่มส่งดาวเทียมรุ่นใหม่ในปีถัดไปและตั้งเป้าเริ่มให้บริการช่วงปลายปีเดียวกัน ขณะที่การถือครองคลื่นความถี่ 65 MHz และจำนวนดาวเทียมที่เพิ่มขึ้นอาจทำให้ขีดความสามารถของระบบสูงกว่าปัจจุบันอย่างมีนัยสำคัญ

2) ผลกระทบต่อ SpaceX

2.1 ขยายตลาดจากอินเทอร์เน็ตดาวเทียมสู่บริการมือถือ

• การเข้าสู่ตลาดโทรศัพท์เคลื่อนที่จะช่วยให้ SpaceX ขยายฐานลูกค้าจากครัวเรือน ธุรกิจ และพื้นที่ห่างไกล ไปสู่ผู้ใช้งานโทรศัพท์ทั่วไป ทำให้ตลาดเป้าหมายของ Starlink ใหญ่ขึ้นมาก และเพิ่มโอกาสสร้างรายได้ประจำจากค่าบริการรายเดือน
• นอกจากนี้ Starlink Mobile ยังช่วยลดการพึ่งพารายได้จากบริการอินเทอร์เน็ตบ้านและการปล่อยดาวเทียม พร้อมเปิดโอกาสให้ SpaceX จำหน่ายบริการแบบรวมอินเทอร์เน็ตบ้าน โทรศัพท์เคลื่อนที่ และการเชื่อมต่อในพื้นที่ห่างไกลภายใต้ระบบเดียวกัน

2.2 เพิ่มมูลค่าของโครงข่าย Starlink

• SpaceX มีดาวเทียมและระบบปล่อยจรวดของตนเอง จึงสามารถควบคุมทั้งการออกแบบดาวเทียม การส่งดาวเทียม และการดำเนินงานของเครือข่าย การเพิ่มบริการมือถือจะช่วยให้โครงสร้างพื้นฐานเดิมสร้างรายได้จากผู้ใช้หลายประเภทมากขึ้น และอาจทำให้ต้นทุนต่อผู้ใช้งานลดลงเมื่อจำนวนสมาชิกขยายตัว

2.3 เพิ่มทางเลือกเชิงกลยุทธ์

• SpaceX สามารถเลือกดำเนินธุรกิจได้หลายรูปแบบ ตั้งแต่เป็นผู้ให้บริการเสริมแก่ค่ายมือถือ ขายส่งความจุเครือข่าย หรือให้บริการโดยตรงแก่ผู้บริโภค การสร้างระบบภาคพื้นดินของตนเองจะเพิ่มอำนาจต่อรองกับผู้ให้บริการเดิม เพราะบริษัทไม่จำเป็นต้องพึ่งสัญญาเช่าเครือข่ายทั้งหมด
• อย่างไรก็ตาม ผลบวกต่อรายได้และกำไรจะเกิดขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป เนื่องจากการสร้างเครือข่ายทั่วประเทศต้องใช้เงินลงทุนหลายพันล้านดอลลาร์ ต้องได้รับใบอนุญาตคลื่นความถี่ และอาจใช้เวลาหลายปีกว่าจะรองรับผู้ใช้งานจำนวนมากได้

3) เทียบกับคู่แข่งในตลาดและจุดเด่นของ SpaceX

ประเด็น	SpaceX/Starlink Mobile	AT&T, Verizon และ T-Mobile
โครงสร้างเครือข่าย	ดาวเทียมร่วมกับโครงข่ายภาคพื้นดิน	เสาสัญญาณและสถานีฐานภาคพื้นดินเป็นหลัก
ความครอบคลุมพื้นที่ห่างไกล	มีความได้เปรียบจากดาวเทียม	ต้องลงทุนเสาสัญญาณเพิ่มในพื้นที่ประชากรเบาบาง
พื้นที่อับสัญญาณ	มีเป้าหมายลดพื้นที่อับสัญญาณโดยเชื่อมตรงจากดาวเทียม	ยังมีข้อจำกัดในพื้นที่ห่างไกลหรือภูมิประเทศซับซ้อน
ความจุในเมืองใหญ่	ยังต้องพิสูจน์และต้องใช้โครงข่ายภาคพื้นดินเสริม	มีเครือข่ายหนาแน่นและรองรับผู้ใช้จำนวนมากแล้ว
ฐานลูกค้าและช่องทางขาย	อยู่ในช่วงเริ่มสร้างฐานลูกค้ามือถือ	มีฐานลูกค้าขนาดใหญ่ ร้านค้า และระบบบริการครบถ้วน
คลื่นความถี่	ต้องเพิ่มสิทธิการใช้คลื่นอย่างต่อเนื่อง	ถือครองคลื่นความถี่จำนวนมากและใช้งานมานาน
เงินลงทุน	ต้องลงทุนสูงเพื่อสร้างเครือข่ายใหม่	มีเครือข่ายเดิม แต่ต้องลงทุนปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง
ความยืดหยุ่นช่วงภัยพิบัติ	ดาวเทียมช่วยลดการพึ่งพาโครงสร้างพื้นฐานในพื้นที่	เสาสัญญาณและสายส่งอาจได้รับผลกระทบในพื้นที่เกิดเหตุ

จุดเด่นสำคัญของ SpaceX

ประการแรกคือความครอบคลุม ดาวเทียมสามารถให้บริการในพื้นที่ที่การสร้างเสาสัญญาณไม่คุ้มค่า รวมถึงพื้นที่ชนบท ทะเล ภูเขา และเส้นทางคมนาคมที่อยู่ห่างไกล

ประการที่สองคือความยืดหยุ่นของเครือข่าย การเชื่อมต่อผ่านดาวเทียมช่วยลดการพึ่งพาเสาสัญญาณในพื้นที่เดียว จึงอาจรักษาการสื่อสารได้ดีกว่าในช่วงภัยพิบัติหรือเมื่อโครงข่ายภาคพื้นดินเสียหาย

ประการที่สามคือการควบคุมเทคโนโลยีแบบครบวงจร SpaceX ผลิตดาวเทียม มีจรวดสำหรับส่งดาวเทียม และบริหารเครือข่าย Starlink เอง ทำให้สามารถปรับปรุงความจุและส่งดาวเทียมรุ่นใหม่ได้รวดเร็วกว่าบริษัทที่ต้องพึ่งผู้ให้บริการภายนอก

อย่างไรก็ตาม ในอนาคตอันใกล้ บริการดาวเทียมถึงโทรศัพท์มีแนวโน้มทำหน้าที่เป็น ส่วนเสริม ของเครือข่ายมือถือ มากกว่าทดแทนเครือข่ายภาคพื้นดินทั้งหมด เนื่องจากผู้ให้บริการเดิมยังได้เปรียบด้านความจุ ความเร็วในพื้นที่หนาแน่น ฐานลูกค้า คลื่นความถี่ และระบบบริการลูกค้า

4) ความเสี่ยง

4.1 เงินลงทุนสูงและระยะเวลาคืนทุนนาน

การสร้างเครือข่ายมือถือระดับประเทศต้องใช้เงินลงทุนหลายพันล้านดอลลาร์ ทั้งดาวเทียม สถานีฐาน คลื่นความถี่ ระบบหลังบ้าน และการบริการลูกค้า ทำให้กระแสเงินสดของ SpaceX อาจถูกกดดันก่อนที่ธุรกิจจะสร้างรายได้ในระดับที่คุ้มทุน

4.2 ข้อจำกัดด้านคลื่นความถี่

คลื่นความถี่เป็นทรัพยากรที่มีจำกัดและอยู่ภายใต้การกำกับดูแล SpaceX ต้องได้รับสิทธิการใช้คลื่นเพิ่ม รวมถึงหลีกเลี่ยงการรบกวนเครือข่ายของผู้ประกอบการรายอื่น ความล่าช้าด้านกฎระเบียบอาจทำให้การเปิดบริการช้ากว่าแผน

4.3 ความจุของดาวเทียม

แม้ดาวเทียมช่วยเพิ่มความครอบคลุม แต่ความจุต่อพื้นที่ยังต่ำกว่าเครือข่ายเสาสัญญาณหนาแน่นในเมืองใหญ่ หากมีผู้ใช้จำนวนมากพร้อมกัน คุณภาพของบริการอาจลดลง จึงยังจำเป็นต้องสร้างโครงสร้างพื้นฐานภาคพื้นดินเพิ่มเติม

4.4 ผู้ให้บริการเดิมตอบโต้

AT&T, Verizon และ T-Mobile มีฐานลูกค้าขนาดใหญ่ คลื่นความถี่ เครือข่ายร้านค้า และความสัมพันธ์กับผู้ผลิตโทรศัพท์ จึงสามารถตอบโต้ด้วยการลดราคา รวมบริการหลายประเภท หรือพัฒนาความร่วมมือด้านดาวเทียมของตนเอง โดยผู้ประกอบการทั้งสามได้จัดตั้งความร่วมมือเพื่อเพิ่มบริการดาวเทียมให้แก่ลูกค้าแล้ว

4.5 ความสัมพันธ์กับพันธมิตรเดิม

T-Mobile มีความร่วมมือด้านการเชื่อมต่อโทรศัพท์ผ่านดาวเทียมกับ SpaceX อยู่แล้ว การที่ SpaceX ต้องการให้บริการโดยตรงอาจสร้างความขัดแย้งทางผลประโยชน์และทำให้พันธมิตรเดิมระมัดระวังต่อการแบ่งปันโครงข่ายหรือข้อมูลลูกค้า

4.6 ความเสี่ยงด้านการดำเนินงาน

การให้บริการมือถือโดยตรงมีความซับซ้อนกว่าบริการอินเทอร์เน็ตดาวเทียม เพราะต้องบริหารหมายเลขโทรศัพท์ การโอนย้ายค่าย การเรียกเก็บเงิน การดูแลลูกค้า การโทรฉุกเฉิน และมาตรฐานคุณภาพเครือข่าย หากระบบยังไม่พร้อม อาจกระทบชื่อเสียงของ Starlink

5) มุมมองของ InnovestX

• เรามองข่าวดังกล่าวเป็นบวกต่อ SpaceX ในเชิงกลยุทธ์ระยะยาว เพราะช่วยขยาย Starlink จากบริการอินเทอร์เน็ตดาวเทียมไปสู่แพลตฟอร์มการสื่อสารที่ครอบคลุมทั้งอินเทอร์เน็ตและโทรศัพท์เคลื่อนที่ พร้อมเพิ่มขนาดตลาดและรายได้ประจำต่อผู้ใช้งาน
• จุดแข็งสำคัญของ SpaceX คือการมีดาวเทียม จรวด และระบบเครือข่ายเป็นของตนเอง รวมถึงความสามารถในการให้บริการในพื้นที่ที่เครือข่ายภาคพื้นดินเข้าไม่ถึง ความได้เปรียบนี้ทำให้ Starlink Mobile มีความแตกต่างจากผู้ให้บริการมือถือเดิม และมีโอกาสชิงลูกค้าที่ให้ความสำคัญกับความครอบคลุมและความต่อเนื่องของสัญญาณ
• อย่างไรก็ตาม เรายังไม่มองว่า SpaceX จะสามารถทดแทน AT&T, Verizon และ T-Mobile ได้ในระยะสั้น เนื่องจากต้องใช้เงินลงทุนสูง เผชิญข้อจำกัดด้านคลื่นความถี่ และยังต้องพัฒนาโครงข่ายภาคพื้นดินเพื่อรองรับผู้ใช้งานในเมืองใหญ่ ดังนั้น ผลกระทบระยะแรกมีแนวโน้มเป็นแรงกดดันต่อความคาดหวังและมูลค่าหุ้นของผู้ประกอบการเดิม มากกว่าการสูญเสียรายได้อย่างมีนัยสำคัญในทันที
• ในกลุ่มโทรคมนาคม เรามองว่า AT&T, Verizon และ T-Mobile เผชิญความเสี่ยงด้านการแข่งขันเพิ่มขึ้น แต่ยังมีเกราะป้องกันจากเครือข่ายและฐานลูกค้าเดิม ขณะที่หุ้นเสาสัญญาณอย่าง Crown Castle, SBA Communications และ American Tower อาจผันผวนจากความกังวลว่าเครือข่ายดาวเทียมจะลดความต้องการเสาสัญญาณ อย่างไรก็ดี แผนของ SpaceX เองยังต้องพึ่งพาเสาสัญญาณและสถานีฐานขนาดเล็ก จึงไม่ได้หมายความว่าความต้องการโครงสร้างพื้นฐานภาคพื้นดินจะหายไปทั้งหมด

ภาพรวม เรามองว่าแผน Starlink Mobile เป็นบวกต่อมูลค่าระยะยาวของ SpaceX และเป็นความเสี่ยงเชิงโครงสร้างต่อผู้ให้บริการมือถือเดิม แต่การแข่งขันจะเกิดขึ้นแบบค่อยเป็นค่อยไป โดยบริการดาวเทียมจะเริ่มจากการเสริมพื้นที่อับสัญญาณ ก่อนพัฒนาไปสู่การแข่งขันด้านบริการมือถือเต็มรูปแบบในระยะถัดไป

 

 

ข้อสงวนสิทธิ์
ข้อมูล ความเห็น บทวิเคราะห์ ราคา การคาดการณ์ และ/หรือ ข้อมูลอื่นใด (“ข้อมูล”) ที่ปรากฏ จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น โดยมีที่มาจากแหล่งข้อมูลสาธารณะที่เชื่อว่าเชื่อถือได้ บริษัทหลักทรัพย์ อินโนเวสท์ เอกซ์ จำกัด (“INVX”) ไม่รับรองความถูกต้อง ครบถ้วน หรือความเป็นปัจจุบันของข้อมูลดังกล่าว โดยเป็นข้อมูล ณ วันที่เผยแพร่และอาจเปลี่ยนแปลงได้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า ข้อมูลนี้ไม่ถือเป็นการรับประกันราคาหรือผลตอบแทน คำแนะนำการลงทุน การเสนอซื้อหรือขายหลักทรัพย์ หรือชักชวนให้เสนอซื้อหรือเสนอขายหลักทรัพย์ใด INVX และ/หรือ กรรมการ พนักงาน และลูกจ้างของ INVX ไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายอันเป็นผลมาจากหรือเกี่ยวข้องกับการใช้ข้อมูลดังกล่าว

INVX และธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) (“ธนาคารฯ”) เป็นบริษัทย่อยที่บริษัท เอสซีบี เอกซ์ จำกัด (มหาชน) (SCBX) เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับธนาคารฯ มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ในการเปรียบเทียบเท่านั้น INVX และ/หรือ บริษัทในเครือ SCBX อาจเป็นที่ปรึกษาทางการเงิน ผู้จัดจำหน่ายหลักทรัพย์ ผู้ออกและเสนอขายหุ้นกู้ที่มีอนุพันธ์แฝง หรือ ตราสารแสดงสิทธิการฝากหลักทรัพย์ต่างประเทศ บนหลักทรัพย์ที่ปรากฏอยู่ในรายงานฉบับนี้ รวมถึงอาจมีการทำธุรกรรมอื่นใดในหลักทรัพย์ที่ถูกกล่าวถึง อันอาจก่อให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์ได้ ผู้ลงทุนควรทำความเข้าใจลักษณะสินค้า เงื่อนไขผลตอบแทน และความเสี่ยง ก่อนตัดสินใจลงทุน