สหรัฐฯ กีดกันหุ่นยนต์ต่างชาติ ขณะที่ BYD เร่งเข้าสู่ตลาดหุ่นยนต์คล้ายมนุษย์

1. สหรัฐฯ จำกัดหุ่นยนต์เคลื่อนที่จากต่างประเทศด้วยเหตุผลด้านความมั่นคง

• คณะกรรมการกลางกำกับดูแลกิจการสื่อสารของสหรัฐฯ เพิ่มหุ่นยนต์ขั้นสูงที่ผลิตในต่างประเทศเข้าในรายชื่ออุปกรณ์ที่ไม่สามารถขออนุญาตสำหรับการนำเข้า วางตลาด หรือจำหน่ายรุ่นใหม่ในสหรัฐฯ ได้ โดยครอบคลุมหุ่นยนต์คล้ายมนุษย์ หุ่นยนต์สี่ขา และหุ่นยนต์เคลื่อนที่อัตโนมัติที่มีตัวรับข้อมูล การเชื่อมต่อเครือข่าย และซอฟต์แวร์ควบคุมการเคลื่อนไหว
• รัฐบาลสหรัฐฯ มองว่าหุ่นยนต์เหล่านี้สามารถรวบรวมภาพ เสียง ตำแหน่ง และข้อมูลสภาพแวดล้อม รวมถึงอาจถูกควบคุมจากระยะไกล จึงมีความเสี่ยงทั้งต่อข้อมูลภายในโรงงานและโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ อย่างไรก็ตาม มาตรการใช้กับหุ่นยนต์รุ่นใหม่เป็นหลัก ส่วนรุ่นที่เคยได้รับอนุญาตและอุปกรณ์ที่ผู้บริโภคซื้อไปแล้วไม่ได้รับผลกระทบทันที บริษัทต่างชาติยังสามารถยื่นขอการอนุมัติเป็นกรณีพิเศษจากหน่วยงานด้านกลาโหมหรือความมั่นคงของสหรัฐฯ ได้

2. นโยบายมุ่งคุ้มครองอุตสาหกรรมหุ่นยนต์สหรัฐฯ มากกว่าการห้ามเฉพาะจีน

• แม้ประกาศจะใช้กับสินค้าที่ผลิตในต่างประเทศโดยไม่ระบุประเทศ แต่มาตรการมีผลต่อผู้ผลิตจีนมากที่สุด เนื่องจากจีนเป็นฐานการผลิตหุ่นยนต์คล้ายมนุษย์และหุ่นยนต์เคลื่อนที่รายสำคัญของโลก ขณะที่หน่วยงานสหรัฐฯ อาจยกเว้นให้ผู้ผลิตจากประเทศพันธมิตร หากสามารถพิสูจน์ว่าอุปกรณ์ไม่มีความเสี่ยงด้านข้อมูลและความมั่นคง
• ผู้ที่มีโอกาสได้ประโยชน์คือผู้พัฒนาหุ่นยนต์ในสหรัฐฯ เช่น Tesla, Figure AI, Boston Dynamics และ Agility Robotics เนื่องจากแรงกดดันด้านราคาจากคู่แข่งจีนจะลดลง และลูกค้าสหรัฐฯ มีแนวโน้มเลือกใช้ระบบที่พัฒนาและผลิตภายในประเทศมากขึ้น ส่วนผู้ผลิตหุ่นยนต์อุตสาหกรรมแบบติดตั้งอยู่กับที่ เช่น FANUC และ Yaskawa ไม่ได้รับผลกระทบโดยตรง เพราะไม่ได้อยู่ในขอบเขตของมาตรการ

3. ผู้ผลิตหุ่นยนต์จีนเสียโอกาสในสหรัฐฯ แต่ตลาดในประเทศยังรองรับการเติบโต

• สำหรับผู้ผลิตจีน ผลกระทบหลักคือการสูญเสียโอกาสขายหุ่นยนต์รุ่นใหม่ในสหรัฐฯ ซึ่งเป็นตลาดที่ลูกค้ามีกำลังซื้อสูงและยอมจ่ายให้กับเทคโนโลยีขั้นสูงมากกว่าตลาดทั่วไป บริษัทที่เน้นหุ่นยนต์คล้ายมนุษย์ หุ่นยนต์คลังสินค้า และหุ่นยนต์สี่ขาจึงมีความเสี่ยงมากกว่าผู้ผลิตแขนกลแบบติดตั้งอยู่กับที่
• อย่างไรก็ตาม อุตสาหกรรมหุ่นยนต์จีนยังมีฐานรองรับจากโรงงานรถยนต์ อิเล็กทรอนิกส์ คลังสินค้า และภาคบริการภายในประเทศ ผู้ผลิตชิ้นส่วนจีน เช่น มอเตอร์ ชุดส่งกำลัง ระบบควบคุมอุณหภูมิ และโครงสร้างหุ่นยนต์ ยังไม่ได้ถูกห้ามโดยตรง และหลายบริษัทมีโรงงานนอกจีน จึงอาจปรับโครงสร้างการผลิตเพื่อรักษาการเข้าถึงตลาดต่างประเทศได้

 

ตารางสรุปมาตรการสหรัฐฯ ต่อหุ่นยนต์ต่างชาติ

ประเด็น	รายละเอียด	ผลกระทบสำคัญ
ขอบเขตมาตรการ	ครอบคลุมหุ่นยนต์เคลื่อนที่ที่ผลิตในต่างประเทศ เช่น หุ่นยนต์คล้ายมนุษย์ หุ่นยนต์สี่ขา และหุ่นยนต์เคลื่อนที่อัตโนมัติที่มีตัวรับข้อมูล การเชื่อมต่อเครือข่าย และซอฟต์แวร์ควบคุม	หุ่นยนต์รุ่นใหม่ที่เข้าเกณฑ์จะไม่สามารถขออนุญาตเพื่อนำเข้า ทำตลาด หรือจำหน่ายในสหรัฐฯ ได้ตามปกติ
เหตุผลของรัฐบาลสหรัฐฯ	กังวลเรื่องการรวบรวมข้อมูล การเฝ้าระวัง การควบคุมจากระยะไกล และความเสี่ยงต่อห่วงโซ่อุปทานกับโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ	ทำให้หุ่นยนต์ถูกมองเป็นเทคโนโลยีด้านความมั่นคง ไม่ใช่เพียงเครื่องจักรอุตสาหกรรม
สินค้าที่ไม่กระทบโดยตรง	หุ่นยนต์อุตสาหกรรมแบบติดตั้งอยู่กับที่ หุ่นยนต์ทางการแพทย์ รถยนต์เชื่อมต่อ และอุปกรณ์ที่ได้รับอนุญาตแล้ว	FANUC และ Yaskawa มีผลกระทบจำกัด เพราะผลิตภัณฑ์หลักเป็นแขนกลแบบอยู่กับที่
ช่วงเวลาบังคับใช้	เน้นหุ่นยนต์รุ่นใหม่ ส่วนรุ่นที่ได้รับอนุญาตหรือซื้อไปก่อนหน้าไม่ได้รับผลกระทบทันที	จำกัดการเปิดตัวสินค้าใหม่มากกว่าการหยุดใช้อุปกรณ์เดิม
ข้อยกเว้น	ผู้ผลิตสามารถขออนุมัติเป็นกรณีพิเศษจากหน่วยงานด้านกลาโหมหรือความมั่นคงของสหรัฐฯ	ผู้ผลิตจากประเทศพันธมิตรหรือบริษัทที่มีฐานผลิตในสหรัฐฯ อาจได้รับผลกระทบน้อยกว่าบริษัทจีน
ทิศทางระยะยาว	สหรัฐฯ ต้องการลดการพึ่งพาหุ่นยนต์ต่างชาติและผลักดันการผลิตภายในประเทศ	สนับสนุนการย้ายฐานผลิต ชิ้นส่วน และซอฟต์แวร์ควบคุมหุ่นยนต์เข้าสหรัฐฯ

4. BYD เตรียมเปิดตัวหุ่นยนต์คล้ายมนุษย์ในเดือนสิงหาคม

• BYD ยืนยันว่ามีแผนเปิดตัวหุ่นยนต์คล้ายมนุษย์ในเดือนสิงหาคม หลังเผยภาพประชาสัมพันธ์ที่ระบุว่าจะมี “เพื่อนใหม่” เปิดตัวในช่วงต้นเดือน แม้บริษัทยังไม่เปิดเผยชื่อ รูปลักษณ์ หรือข้อมูลทางเทคนิคอย่างเป็นทางการ
• ฝ่ายบริหาร BYD มองว่าความสามารถที่จำเป็นต่อการสร้างหุ่นยนต์ ได้แก่ การผลิตจำนวนมาก ซอฟต์แวร์ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ แบตเตอรี่ และระบบควบคุม ซึ่งมีพื้นฐานร่วมกับธุรกิจรถยนต์ไฟฟ้า บริษัทจึงสามารถพัฒนาหุ่นยนต์เอง หรือสร้างระบบเปิดเพื่อร่วมมือกับผู้ผลิตหุ่นยนต์และชิ้นส่วนรายอื่นได้

5. BYD มีแนวโน้มเริ่มใช้งานในร้านค้าและโรงงาน มากกว่าขายทั่วไปทันที

• การใช้งานระยะแรกมีแนวโน้มอยู่ในศูนย์แสดงสินค้าและร้านจำหน่ายรถยนต์ เช่น การอธิบายผลิตภัณฑ์ สาธิตรถ และต้อนรับลูกค้า โดยฝ่ายบริหารเคยตั้งเป้าให้แต่ละร้านมีหุ่นยนต์ประมาณ 2–3 ตัวเพื่อช่วยพนักงานขาย มากกว่าการนำมาแทนที่พนักงานทั้งหมด
• BYD ยังมีโรงงานจำนวนมากซึ่งเหมาะกับการทดสอบหุ่นยนต์ในงานขนย้าย ตรวจสอบคุณภาพ และงานซ้ำ ๆ บริษัทจัดตั้งห้องปฏิบัติการด้านหุ่นยนต์คล้ายมนุษย์ตั้งแต่ปลายปี 2024 รวมถึงเคยทดสอบหุ่นยนต์จาก Unitree และ UBTech ในโรงงาน ทำให้มีพื้นที่ใช้งานจริงสำหรับเก็บข้อมูลและปรับปรุงระบบก่อนผลิตในวงกว้าง

6. จุดแข็งของ BYD คือการผลิตจำนวนมาก แต่ความคุ้มค่าของหุ่นยนต์ยังต้องพิสูจน์

• BYD มีจุดแข็งจากการควบคุมห่วงโซ่อุปทานได้หลายส่วน ทั้งแบตเตอรี่ มอเตอร์ ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ และการประกอบขนาดใหญ่ หากบริษัทสามารถนำชิ้นส่วนจากรถยนต์มาปรับใช้กับหุ่นยนต์ได้ จะช่วยลดต้นทุนและเพิ่มความเร็วในการผลิตได้มากกว่าบริษัทหุ่นยนต์รายใหม่ที่ต้องสร้างห่วงโซ่อุปทานตั้งแต่ต้น
• อย่างไรก็ตาม การเปิดตัวผลิตภัณฑ์ยังไม่เท่ากับความสำเร็จเชิงพาณิชย์ ประเด็นสำคัญคือหุ่นยนต์ต้องสามารถทำงานนอกสภาพแวดล้อมที่กำหนดไว้ล่วงหน้า มีความปลอดภัย และสร้างผลประหยัดมากกว่าค่าใช้จ่ายในการซื้อและดูแล ปัจจุบันยังไม่มีข้อมูลยืนยันด้านราคา กำลังการผลิต ความคล่องตัว หรือแผนขายให้ลูกค้าภายนอก จึงควรมองโครงการนี้เป็นการสร้างทางเลือกการเติบโตระยะยาว มากกว่าปัจจัยขับเคลื่อนกำไรในระยะสั้น

 

ตารางผลกระทบต่อบริษัทและอุตสาหกรรม

บริษัท/กลุ่ม	ผลกระทบ	เหตุผลและประเด็นติดตาม
Tesla	บวก	Optimus เผชิญการแข่งขันจากหุ่นยนต์จีนในสหรัฐฯ ลดลง และ Tesla มีทั้งโรงงาน ซอฟต์แวร์ AI และระบบการผลิตในประเทศ แต่ยังต้องพิสูจน์ต้นทุน ความปลอดภัย และกำลังการผลิต
Figure AI / Agility Robotics / Boston Dynamics	บวก	มีโอกาสได้รับลูกค้าและเงินลงทุนเพิ่มจากนโยบายสนับสนุนอุตสาหกรรมในประเทศ โดยเฉพาะโรงงาน คลังสินค้า และงานด้านความมั่นคง
BYD	ลบเล็กน้อยถึงเป็นกลางในระยะสั้น	หุ่นยนต์รุ่นแรกมีแนวโน้มเริ่มใช้ในร้านค้าและโรงงานของบริษัทในจีน จึงยังไม่พึ่งตลาดสหรัฐฯ มาก แต่โอกาสขยายไปยังสหรัฐฯ ในอนาคตจะถูกจำกัด
Unitree / UBTech / Geekplus	ลบ	สหรัฐฯ เป็นตลาดราคาสูงและมีลูกค้าด้านวิจัยกับอุตสาหกรรมจำนวนมาก มาตรการจำกัดการเปิดตัวหุ่นยนต์รุ่นใหม่จึงกระทบโอกาสเติบโตโดยตรง
FANUC / Yaskawa	เป็นกลาง	หุ่นยนต์อุตสาหกรรมแบบอยู่กับที่ไม่อยู่ในขอบเขตหลัก และทั้งสองบริษัทมีการขยายกำลังผลิตในสหรัฐฯ อยู่แล้ว
Harmonic Drive Systems	บวกเล็กน้อย	ผู้ผลิตชิ้นส่วนญี่ปุ่นที่มีฐานในสหรัฐฯ อาจได้เปรียบคู่แข่งจีน หากลูกค้าต้องการลดความเสี่ยงด้านนโยบาย
ผู้ผลิตชิ้นส่วนจีน	ผสม	มาตรการยังไม่ห้ามชิ้นส่วนโดยตรง แต่มีความเสี่ยงที่ข้อจำกัดจะขยายไปยังมอเตอร์ ชุดส่งกำลัง ตัวรับข้อมูล และระบบควบคุมในอนาคต

มุมมองของ InnovestX

• มาตรการของสหรัฐฯ เป็นบวกต่อ Tesla และผู้พัฒนาหุ่นยนต์สหรัฐฯ เช่น Figure AI, Boston Dynamics และ Agility Robotics เพราะช่วยลดการแข่งขันจากสินค้าจีนและสนับสนุนการผลิตภายในประเทศ
• ขณะที่ผู้ผลิตหุ่นยนต์เคลื่อนที่ของจีนจะต้องพึ่งตลาดในประเทศ ยุโรป ตะวันออกกลาง และเอเชียมากขึ้น รวมถึงอาจต้องสร้างฐานการผลิตนอกจีนเพื่อขอข้อยกเว้นในอนาคต
  สำหรับ BYD การเปิดตัวหุ่นยนต์ช่วยเพิ่มภาพการเติบโตจากรถยนต์ไฟฟ้าไปสู่ระบบอัตโนมัติ และบริษัทมีข้อได้เปรียบด้านการผลิต ต้นทุน และพื้นที่ทดลองใช้งานจริงในโรงงานกับร้านค้า แต่ผลบวกต่อกำไรระยะสั้นยังจำกัด ต้องติดตามความสามารถในการทำงานจริง ต้นทุนต่อเครื่อง และแผนผลิตจำนวนมาก
• ขณะเดียวกันข้อจำกัดของสหรัฐฯ ทำให้ BYD มีโอกาสแข่งขันกับ Tesla ในตลาดโลกน้อยลง และต้องเน้นการขยายในจีนกับประเทศที่ไม่ได้จำกัดเทคโนโลยีจีนเป็นหลัก

 

 

ข้อสงวนสิทธิ์
ข้อมูล ความเห็น บทวิเคราะห์ ราคา การคาดการณ์ และ/หรือ ข้อมูลอื่นใด (“ข้อมูล”) ที่ปรากฏ จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น โดยมีที่มาจากแหล่งข้อมูลสาธารณะที่เชื่อว่าเชื่อถือได้ บริษัทหลักทรัพย์ อินโนเวสท์ เอกซ์ จำกัด (“INVX”) ไม่รับรองความถูกต้อง ครบถ้วน หรือความเป็นปัจจุบันของข้อมูลดังกล่าว โดยเป็นข้อมูล ณ วันที่เผยแพร่และอาจเปลี่ยนแปลงได้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า ข้อมูลนี้ไม่ถือเป็นการรับประกันราคาหรือผลตอบแทน คำแนะนำการลงทุน การเสนอซื้อหรือขายหลักทรัพย์ หรือชักชวนให้เสนอซื้อหรือเสนอขายหลักทรัพย์ใด INVX และ/หรือ กรรมการ พนักงาน และลูกจ้างของ INVX ไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายอันเป็นผลมาจากหรือเกี่ยวข้องกับการใช้ข้อมูลดังกล่าว

INVX และธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) (“ธนาคารฯ”) เป็นบริษัทย่อยที่บริษัท เอสซีบี เอกซ์ จำกัด (มหาชน) (SCBX) เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับธนาคารฯ มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ในการเปรียบเทียบเท่านั้น INVX และ/หรือ บริษัทในเครือ SCBX อาจเป็นที่ปรึกษาทางการเงิน ผู้จัดจำหน่ายหลักทรัพย์ ผู้ออกและเสนอขายหุ้นกู้ที่มีอนุพันธ์แฝง หรือ ตราสารแสดงสิทธิการฝากหลักทรัพย์ต่างประเทศ บนหลักทรัพย์ที่ปรากฏอยู่ในรายงานฉบับนี้ รวมถึงอาจมีการทำธุรกรรมอื่นใดในหลักทรัพย์ที่ถูกกล่าวถึง อันอาจก่อให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์ได้ ผู้ลงทุนควรทำความเข้าใจลักษณะสินค้า เงื่อนไขผลตอบแทน และความเสี่ยง ก่อนตัดสินใจลงทุน