รัฐบาลสหรัฐฯ สั่งแบนไม่ให้ชาวต่างชาติเข้าถึงโมเดล AI ขั้นสูงของ Anthropic

รัฐบาลสหรัฐฯ สั่งแบนไม่ให้ชาวต่างชาติเข้าถึงโมเดล AI ขั้นสูงของ Anthropic

1. คำสั่งแบนและการปิดระบบของ Anthropic

• เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา (12 มิถุนายน 2026) กระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ นำโดยรัฐมนตรี Howard Lutnick ได้ส่งหนังสือตรงถึง Dario Amodei (CEO ของ Anthropic) บังคับใช้มาตรการควบคุมการส่งออกกับโมเดล Mythos 5 และ Fable 5
• ห้ามชาวต่างชาติทุกคน: คำสั่งนี้ห้ามไม่ให้บุคคลสัญชาติต่างชาติ ทั้งที่อยู่นอกประเทศและผู้ที่พำนักอยู่ภายในสหรัฐฯ เข้าใช้งานโมเดลดังกล่าว
  
  
• สรุปสถานการณ์ล่าสุด (ใครเข้าใช้งานไม่ได้บ้าง): แม้คำสั่งจะพุ่งเป้าไปที่ชาวต่างชาติ แต่ในทางปฏิบัติ Anthropic ไม่สามารถตรวจสอบสัญชาติผู้ใช้งานทั่วไปแบบเรียลไทม์ได้ บริษัทจึงเลือกวิธีปฏิบัติที่ปลอดภัยที่สุดคือ "ปิดการเข้าถึงโมเดลทั้งสองระบบสำหรับลูกค้าทุกคนทั่วโลกชั่วคราวส่งผลให้:
  • ผู้ใช้งานทั่วไปและลูกค้าองค์กรทั่วโลก (รวมถึงในไทย) ไม่สามารถเข้าใช้งานได้
  • พลอยกระทบถึงพลเมืองและผู้ใช้งานชาวสหรัฐฯ เองที่โดนระงับสัญญาณไปด้วย
  • ลูกค้าที่ใช้งานผ่านระบบคลาวด์ของพาร์ตเนอร์ เช่น Amazon Bedrock ถูกถอดโมเดลนี้ออกทั้งหมด
  • (หมายเหตุ: โมเดลรุ่นอื่น เช่น Claude 8 Opus หรือ 3.5 Sonnet ยังเปิดใช้งานได้ตามปกติ)

2. เหตุเกิดจากช่องโหว่ Jailbreak และความขัดแย้งกับรัฐบาล

• การค้นพบของ Amazon: ทีมวิจัยของ Amazon (ผู้ลงทุนรายใหญ่) ได้ค้นพบช่องโหว่ร้ายแรงในระบบความปลอดภัยของ Fable 5 ว่าสามารถถูก Jailbreak (วิธีการหรือเทคนิคในการป้อนคำสั่งเพื่อเจาะระบบป้องกัน กฎเกณฑ์ หรือปลดล็อคที่ผู้พัฒนาตั้งไว้) ซึ่งอาจเปิดทางให้ผู้ไม่หวังดีนำไปใช้ค้นหาช่องโหว่ทางไซเบอร์ของระบบความปลอดภัยระดับชาติ
• รัฐบาลสั่งห้ามแต่ไม่เป็นผล: มีรายงานว่า Andy Jassy (CEO ของ Amazon) ได้ประสานงานแจ้งข้อมูลนี้แก่เจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหรัฐฯ รัฐบาลจึงพยายามขอให้ Anthropic ระงับการปล่อยโมเดลก่อน แต่ไม่สำเร็จ นำมาสู่การออกคำสั่งแบนอย่างฉับพลัน
• รอยร้าวที่มีอยู่เดิม: ก่อนหน้านี้ในเดือนมีนาคม Anthropic เคยถูกกระทรวงกลาโหมประกาศให้เป็นความเสี่ยงต่อห่วงโซ่อุปทานของสหรัฐฯจากข้อพิพาทเรื่องการนำเทคโนโลยีไปใช้ในภารกิจการทหารและสอดแนม จนนำไปสู่การฟ้องร้องในชั้นศาล

3. ผลกระทบต่อธุรกิจและการเงินของ Anthropic

• กระทบรายได้และแผน IPO: มาตรการนี้ถือเป็นอุปสรรคชิ้นโต ต่อรายได้ประจำปี ของ Anthropic ที่กำลังเติบโตอย่างก้าวกระโดดถึง 5 เท่าในปีนี้ แตะระดับ 7 หมื่นล้านดอลลาร์ และอาจส่งผลกระทบโดยตรงต่อแผนการเสนอขายหุ้น IPO ที่บริษัทตั้งเป้าจะดำเนินการภายในปีนี้ (ตามรอย SpaceX)
• ปัญหาขาดแคลนบุคลากรภายใน: เนื่องจากกฎหมายควบคุมการส่งออกฉบับนี้ครอบคลุมถึงบุคคลต่างชาติภายในประเทศส่งผลให้ พนักงานและนักวิจัยของ Anthropic เองที่ถือวีซ่าชั่วคราว (ไม่ใช่พลเมืองหรือ Green Card) จะถูกสั่งห้ามไม่ให้เข้าถึงหรือพัฒนาโมเดลที่ตัวเองสร้างขึ้นมา ซึ่งถือเป็นเรื่องใหญ่มากเพราะในอุตสาหกรรมคอมพิวเตอร์ของสหรัฐฯ มีสัดส่วนผู้ถือวีซ่าชั่วคราวสูงถึง 1%

4. ปฏิกิริยาจากอุตสาหกรรมและพันธมิตรโลก

• สร้างความสับสนด้านนโยบาย: คำสั่งนี้สวนทางกับคำแถลงก่อนหน้าและคำสั่งบริหาร ของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ (ลงนามเมื่อ 2 มิ.ย.) ที่เน้นระบบสมัครใจ และหลีกเลี่ยงการบังคับใช้ระบบใบอนุญาตเพื่อไม่ให้ขัดขวางนวัตกรรม
• จุดชนวนการลดการพึ่งพาเทคฯ AI ของสหรัฐฯ: Mark Carney (อดีตผู้ว่าการธนาคารกลางอังกฤษและแคนาดา) และคณะกรรมาธิการยุโรปออกมาเตือนว่า เหตุการณ์นี้คือสัญญาณเตือนภัยครั้งใหญ่ ที่ชี้ให้เห็นถึงความเสี่ยงของการพึ่งพาโมเดล AI จากสหรัฐฯ เพียงไม่กี่บริษัท เพราะอาจถูกสั่งปิดเมื่อไหร่ก็ได้ ส่งผลให้แคนาดาและสหภาพยุโรปเร่งผลักดันยุทธศาสตร์สร้างโครงสร้างพื้นฐานและโมเดล AI ของตนเองเพื่อความมั่นคง
• ความเสี่ยงต่อค่ายอื่น: ผู้นำเทคฯ รายอื่น (เช่น OpenAI, Google, Meta) กำลังจับตาอย่างใกล้ชิด เพราะหากรัฐบาลสหรัฐฯ ใช้มาตรฐานความปลอดภัยที่เข้มงวดนี้ (แบนทันทีที่เจอช่องโหว่แคบๆ) เป็นบรรทัดฐานกับทุกบริษัท อาจทำให้การส่งออกโมเดล AI ของสหรัฐฯ ไปยังตลาดโลกหยุดชะงักทั้งหมด และเปิดโอกาสให้คู่แข่งอย่างจีนเข้ามาแทนที่

มุมมองระยะสั้นจากทำเนียบขาว: David Sacks (ที่ปรึกษาด้าน AI ของทำเนียบขาว) ระบุว่า รัฐบาลหวังว่า Anthropic จะเร่งแก้ไขช่องโหว่ความปลอดภัยของ Fable 5 ให้เสร็จสิ้นโดยเร็ว เพื่อที่รัฐบาลจะได้ยกเลิกมาตรการควบคุมการส่งออกนี้ และเปิดให้กลับมาใช้งานทั่วไปได้อีกครั้งภายในไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า


มุมมองของ InnovestX

1. บรรทัดฐานใหม่ของสหรัฐฯ: ควบคุมที่ตัวซอฟต์แวร์ ไม่ใช่แค่ฮาร์ดแวร์

• การเปลี่ยนผ่านของนโยบาย: ที่ผ่านมาสหรัฐฯ เน้นสกัดกั้นจีนและต่างชาติผ่านการควบคุมห่วงโซ่อุปทานฮาร์ดแวร์ (เช่น ชิป Nvidia หรือเครื่องจักร ASML) แต่ครั้งนี้เป็นครั้งแรกที่มีการใช้กฎหมายควบคุมการส่งออกกับโมเดล AI ที่ปล่อยใช้งานสู่สาธารณะแล้ว
• ภาพนี้เป็นความเสี่ยงต่อบริษัทอื่น (OpenAI, Google, Meta): หากรัฐบาลสหรัฐฯ ใช้กรณีนี้เป็นบรรทัดฐานว่าหากตรวจพบช่องโหว่ Jailbreak ที่เสี่ยงต่อความมั่นคง จะต้องถูกระงับการให้บริการหรือต้องขอใบอนุญาตส่งออก โดยปัจจัยดังกล่าวจะกดดันให้ Frontier Models ของค่ายอื่น ๆ ตกอยู่ในความเสี่ยงที่จะโดนสั่งระงับการให้บริการในตลาดโลกได้เช่นกัน

2. ผลักดันการพึ่งพาเทคฯ AI ของตนเองทั่วโลก

• คำเตือนจากพันธมิตรต่างชาติ และท่าทีของ EU สะท้อนชัดเจนว่าทั่วโลกเริ่มตื่นตัวแล้วว่าเทคโนโลยี AI ของสหรัฐฯ มีโอกาสถูกปิดกั้นด้วยเหตุผลการเมืองภายใน/ความมั่นคงของสหรัฐฯ ได้ทุกเมื่อ
• เม็ดเงินไหลเข้า Local Infrastructure: เหตุการณ์นี้จะผลักดันให้รัฐบาลและกลุ่มทุนในประเทศต่าง ๆ (รวมถึงยุโรป ตะวันออกกลาง และเอเชีย) เร่งทุ่มทุนสร้าง Data Center และพัฒนา LLM ประจำชาติของตนเอง เพื่อลดการพึ่งพา API จากสหรัฐฯ

3. โมเดลธุรกิจและการเติบโตทางรายได้มีอุปสรรค

• กระทบการประเมินมูลค่าช่วง IPO: ทั้ง Anthropic และ OpenAI มีแผนจะเข้าตลาดหุ้นภายในปีนี้ โดยมีจุดขายสำคัญคือการขยายรายได้ประจำไปทั่วโลก แต่การถูกจำกัดการเข้าถึงในตลาดต่างประเทศจะกลายเป็นข้อจำกัดเพดานการเติบโต และทำให้เหล่านักลงทุนต้องกลับไปทบทวนพรีเมียมของมูลค่าบริษัทใหม่
• คอขวดของการพัฒนา AI Agents: แม้ Anthropic จะเด่นเรื่อง Coding Agents แต่ถ้าโมเดลขนาดใหญ่ถูกจำกัดการเข้าถึงข้อมูลและการทดสอบจากผู้ใช้ทั่วโลก ความเร็วในการพัฒนาขีดความสามารถใหม่ ๆ ก็จะลดลงตามไปด้วย